Адамдарды несие үшін ұрлаған: Ақмолада ұйымдасқан қылмыстық топ ісі қаралып жатыр

Ақмола облысының мамандандырылған ауданаралық қылмыстық істер жөніндегі сотында ұйымдасқан қылмыстық топқа қатысты резонансты іс қаралып жатыр. Бұл туралы Kazinform хабарлады.

Сот процесі 2026 жылдың қаңтар айының соңында басталған. Қылмыстық істі сот төрағасы Ибрагим Әлкенов қарап жатыр. Қазіргі уақытта сот жәбірленушілерден жауап алуға көшкен.

Айыпталушылар орындығында 21 адам отыр. Бастапқыда күдікті ретінде 25 адам танылған. Прокуратура мәліметінше, олардың 21-і сотқа берілген, бір адамға қатысты іс халықаралық іздеуде болуына байланысты бөлек өндіріске шығарылған. Тағы үш адамға қатысты іс Қылмыстық кодекстің 247-бабы бойынша – заңсыз сыйақы алу дерегі бойынша қозғалып, ескіру мерзімінің өтуіне байланысты тоқтатылған.

Айыпталушыларға Қылмыстық кодекстің бірнеше бабы бойынша айып тағылған. Атап айтқанда, адамды топ болып ұрлау, аса ірі мөлшерде алаяқтық, қылмыстық жолмен алынған мүлікті заңдастыру, сондай-ақ ұйымдасқан топ құру, оған басшылық ету және қатысу деректері қаралуда.

Іс бойынша 351 жеке тұлға, 13 банк және 37 микроқаржы ұйымы жәбірленуші деп танылған.

Kaspi Bank өкілі: азаматтар әрекеттерін саналы түрде жасаған

Сотта алдымен банктерден жауап алу басталды. «Kaspi Bank» қауіпсіздік басқармасының қызметкері банк жәбірленуші мәртебесімен келіспейтінін мәлімдеді. Оның айтуынша, әрбір клиент несие рәсімдеу кезінде жеке өзі верификациядан өтіп, келісім берген.

– Мобильді қосымшада бірнеше деңгейлі қауіпсіздік бар, олардың барлығы өткен. Азаматтар әрекеттерін саналы түрде жасаған. Сондықтан жәбірленуші ретінде тек жеке тұлғалар танылуы тиіс, – деді банк өкілі.

Қаржылық мониторинг агенттігінің ұсынысына сәйкес, осы банк арқылы 186 жеке тұлғаның атына проблемалық несиелер рәсімделген. Келтірілген шығын көлемі 262 миллион теңгені құраған.

Банк өкілінің айтуынша, несие беру туралы шешімді автоматтандырылған бағдарлама қабылдайды. Негізгі талаптар – клиенттің кемінде алты айлық зейнетақы аударымдарының болуы, жалақысы және оң кредиттік тарихы.

Зейнетақы аударымдары бір мекенжайдағы компаниялардан түскен

KMF микроқаржы ұйымының қауіпсіздік департаменті қызметкері 2023 жылы күмәнді клиенттер туралы белгі түскенін айтты. Олардың несиені алған сәттен бастап төлем мерзімін өткізіп жүргені анықталған.

Ішкі тексеріс барысында зейнетақы аударымдары түскен 18 компанияның бір мекенжайда тіркелгені белгілі болған. Бұл компаниялар 51 клиентке зейнетақы жарнасын аударып отырған.

Тергеу барысында алдын ала компаниялар сатып алынып, тұрақты мекенжайы жоқ адамдар рәсімделгені, олардың атынан зейнетақы аударымдары жүргізілгені анықталған. Кейін бұл адамдар Алматыға жеткізіліп, мобильді қосымша арқылы әрқайсысына 1-3 миллион теңге аралығында несие рәсімделген.

Сотта айтылғандай, верификация кезінде барлық өтініш берушілердің артқы фоны бірдей ғимарат немесе автокөлік салоны болған. Көпшілігі бір мекенжайға тіркелген. Кепілгер ретінде бір-бірін көрсеткен.

Алдын ала 4-6 ай бойы әр клиентке 40 мыңнан 180 мың теңгеге дейін зейнетақы жарналары аударылып отырған. Кейін бұл жарналар «қате есептелді» деген негізде қайтарылып, басқа тұлғаларға аударылған.

KMF арқылы 50 адам несие алған. Жалпы шығын 99 миллион 355 мың теңгені құраған.

Ал «Нұрбанк» арқылы іс материалдарына кіретін екі ғана несие рәсімделген – 170 мың теңге көлеміндегі онлайн тауарлық несие және шамамен 5 миллион теңге көлеміндегі офлайн несие. Банк келтірілген шығынды 5 миллион 136 мың 940 теңге деп бағалап, талап арыз берген.

Сот процесі жалғасып жатыр. Тергеу барысында айыпталушылардың әрекеттеріне құқықтық баға беріліп, түпкілікті шешім шығарылмақ.