«Busline бәріне бірдей ме?»: Астанада көлік секторының әділдігі қайта қаралып жатыр

Астана көшелеріндегі арнайы жолақтар – қала тұрғындарының күнделікті өміріндегі маңызды фактор. Бірақ бұл инфрақұрылым баршаға бірдей қолжетімді ме? Кәсіпкерлер палатасында өткен салалық кеңесте қатысушылар осы сұрақтың жауабын іздеді.

Астана қаласында Кәсіпкерлер палатасының алаңында «Көлік және логистика» салалық кеңесінің отырысы өтті. Жиын барысында қаланың көлік саясатына қатысты өзекті мәселелердің бірі — жолаушылар тасымалымен айналысатын барлық субъектілерге, оның ішінде жеке кәсіпкерлерге де арнайы жолақтармен (busline) тең дәрежеде жүру құқығын беру мәселесі қаралды.

Көтерілген мәселенің бастамашысы ретінде «АПАРУ» ЖШС ресми түрде жүгініп, рұқсат беру процесіндегі кемшіліктер мен кемсітушілік жайлы шағымын білдірді. Аталған компанияның мәліметінше, қазіргі таңда busline жолақтарына рұқсаттар негізінен таксопарктер арқылы беріледі. Бұл рұқсаттар кейін жеке жүргізушілерге ай сайын шамамен 15 000 теңге көлемінде жалға беріледі. Мұндай жүйе, кәсіпкерлердің пікірінше, Кәсіпкерлік кодексте бекітілген адал бәсекелестік қағидаттарына қайшы келіп, жеке тасымалдаушыларды теңсіз жағдайға қояды.

Сондай-ақ таксопарктермен байланысы жоқ кәсіпкерлерге рұқсат беруден негізсіз бас тарту мәселесі де қозғалды. Шағынушылар әкімшілік рәсімдердің сақталмауын, оның ішінде өтініш иесінің тыңдалмауын, Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекс талаптарының бұзылуы ретінде атап өтті.

Кеңес барысында мемлекеттік органдар, бизнес және сарапшылар тарапынан түрлі пікірлер айтылды. Қатысушылар қазіргі жағдай жүйелі түрде қайта қарауды қажет ететінін мойындады. Қолданыстағы реттеу моделі монополияға әкеп соқтыру қаупін тудырып, тасымал саласындағы бәсекелестікті тежейді деген тұжырым жасалды. Осыған байланысты рұқсат беру жүйесін ашықтық, айқындық және тең қолжетімділік қағидаттары негізінде реформалау ұсынылды.

Жеке тасымалдаушылардың қызметін заңдастыру және таксопарктерге кірмейтін кәсіпкерлер үшін әкімшілік кедергілерді азайту мәселесіне ерекше назар аударылды. Қатысушылар цифрландыру мен қалалық мобильділіктің өзгеруі жағдайында шағын тасымалдаушылардың рөлі арта түскенін, ал олардың мүдделерін елемеу — саланың дамуына кедергі келтіретінін атап өтті.

Кездесу қорытындысында тараптардың барлығы диалогты жалғастырудың маңыздылығын атап өтті. Алдағы уақытта нормативтік-құқықтық базаны жетілдіруге қатысты ұсыныстар әзірлеу және таксопарк өкілдерінің қатысуымен бөлек жиын өткізу жоспарланып отыр.

Кәсіпкерлер палатасы салада ашықтықты қамтамасыз ету, әділ бәсекелестік орнату және инфрақұрылымға тең қол жеткізу мәселелері Салалық кеңестің басты назарында қала беретінін мәлімдеді.