Қазақстан мұнай өңдеу көлемін екі еседен астам арттырмақ

Қазақстан 2040 жылға қарай мұнай өңдеу көлемін қазіргі 18 млн тоннадан 39 млн тоннаға дейін арттыруды жоспарлап отыр. Осылайша өндірілген және өңделген мұнай көлемінің арақатынасы қазіргі 5:1 деңгейінен 2,5:1-ге дейін өзгереді, деп хабарлады Энергетика министрлігі.

Бұл жоспарлар «Орталық Азия және Каспийдің мұнай-газ химиясы және мұнай өңдеу – 2026» жыл сайынғы саммитінде таныстырылды. Олар 2025–2040 жылдарға арналған мұнай өңдеу саласын дамыту тұжырымдамасында қамтылған.

Жоспарды жүзеге асыру үшін 15–19 млрд доллар көлемінде инвестиция қажет. Министрлік жаңа жұмыс орындары ашылып, саланың ғылыми-технологиялық негізі нығаятынын және мұнай өнімдері мен мұнай-химия өнімдерінің экспортын арттыруға мүмкіндік жасалатынын болжап отыр.

Мұнай өңдеу тереңдігі 94 пайызға жетпек

2040 жылға дейін Қазақстан мұнай өңдеу қуатын кеңейтумен қатар, өңдеу тереңдігін қазіргі 89 пайыздан 94 пайызға дейін жеткізуді көздейді.

Сондай-ақ мотор отынының сапасын К5+ экологиялық деңгейіне көтеру, бензол мен параксилол өндірісін ұлғайту жоспарланған.

Қазақстанда өндірілетін мұнайдың басым бөлігі қазір шикізат күйінде экспортталады. 2025 жылы елде 99,5 млн тонна мұнай өндіріліп, шамамен 18,5 млн тоннасы өңделген. Қазақстан мұнайының 80 пайыздан астамы сыртқы нарыққа жөнелтіледі. Негізгі экспорт бағыты – Қара теңізге шығатын Каспий құбыр консорциумы.

Бастапқыда 2026 жылы 100 млн тонна мұнай өндіру жоспарланған еді. Алайда жыл ішінде бұл көрсеткіш 96 млн тоннаға дейін төмендетілді. Энергетика министрлігі бұған Каспий құбыр консорциумы инфрақұрылымына жасалған шабуылдардан кейінгі тасымал іркілістерін себеп ретінде атаған.