Саяхат кезіндегі уақыт белдеуінің ауысуы неге қауіпті

Ауқымды саяхаттар кезінде уақыт белдеулерінің күрт өзгеруі адам ағзасына айтарлықтай салмақ түсіреді. Көпшілік джетлагты (биосағаттың бұзылуын) тек уақытша шаршау деп қабылдағанымен, ол организмнің физиологиялық жұмысына терең әсер етеді, деп хабарлайды ВСС.

Джетлаг салдары тек жалпы әлсіздік пен ұйқысыздықпен шектелмейді. Ол жасушалар мен ішкі органдардың қызметіне зиян келтіріп, ас қорыту жүйесін бұзады және мидың когнитивті қабілеттеріне кері әсерін тигізеді. Сонымен қатар жиі ұшатын авиация қызметкерлерінің денсаулығына жүргізілген зерттеулер хронико-стресстік жағдайлар мен ұзақ мерзімді қауіптердің бар екенін көрсетті.

Аталған жағымсыз әсерлерді азайту үшін келесі профилактикалық шараларды қолдануға болады:

• Режимді біртіндеп ауыстыру: Ұшу бағытына қарай (шығысқа немесе батысқа) бірнеше күн бұрын ұйқы уақытын 1-2 сағатқа жылжыту.

• Жарық пен қозғалысты реттеу: Жаңа баратын жердің уақытына бейімделіп, сыртқы жарық пен физикалық белсенділікті дұрыс үйлестіру.

• Жергілікті уақытпен тамақтану: Ұшу кезінде және барған жерде қабылданатын тамақ пен сұйықтық режимін жаңа уақыт белдеуіне сәйкестендіру.

Мамандар ағзаның бұл өзгерістерге табиғи түрде тәулігіне шамамен бір сағат жылдамдықпен бейімделетінін атап өтеді. Егер денсаулыққа қатысты алаңдаушылықтар туындаса, кәсіби медициналық кеңес алу ұсынылады.