Елімізде екінші әйел алғандарға қандай жаза қолданылады?

Елімізде екінші әйел алуға болады ма? Екінші әйел алғандарға қандай да бір жаза қарастырылған ба? Бұл сұрақтарға заңгер Бердімұрат Хасенұлы жауап берді.

Заңгер алдымен бұл тақырыптың неліктен қоғамда қызу талқылатыны жайлы ойын бөлісті.

"Дәл қазір бұл - көп талқыланып жүрген мәселелердің бірі. Көп талқылануының өзі - заңдық негізде көп әйел алуды заңдастыру мәселесі емес, хайп қуалаған кейбір азаматтардың әрекеті немесе қоғамда болып жатқан өзекті мәселелерден адамдардың көңілін аударту үшін ақпараттық алаңды толтыру мақсатында жасалатын, итке сүйек тастағандай ақпарат тарату деп білемін", – деді ол Massaget.kz-ке.

Маман қазақстандықтар заң бойынша екінші рет некеге тұра алмайтынын айтады. Оның айтуынша, бұл демократияға, әйел мен ердің тең құқығы деген түсініктерге қарама-қайшы.

"Біздегі Отбасы және неке кодексі некені екі адамның арасындағы бірлестік ретінде ғана қарастырады және ол әйел мен еркектің арасында болуы керек екені шегеленіп айтылған. Сондықтан көп әйел алу заңды тұрғыдан болуы мүмкін емес. Заң жағынан неке байланысында бір адамнан артық байланысуға тыйым салынған", – дейді заңгер.

Бердімұрат Хасенұлы елімізде мұндай заң болғанымен, оның олқылықтары да бар екенін айтып өтті.

"Бірақ бізде барлық қоғамға белгілі, заңнан тыс азаматтық неке деген түсініктер бар. Сонымен қатар, заңды некеден тыс туған балаларға әкесі өзінің әкелігін мойындайтын болса, ешқандай қарсылық көрсетілмей, ешқандай құқықтық салдарсыз балаға әкесі ретінде жазылып, оның тегі беріліп жатады. Яғни жасыратыны жоқ, қоғамда көп әйелі бар азаматтар бір әйелімен заңды некеде тұрған болса, екінші, үшінші, төртінші әйелдерімен жай ғана азаматтық некеде тұрып, балалары туған кезде өзінің есімін кедергісіз беріп жатады", – деп пікірін бөлісті ол.

Ол басқа мемлекеттердің осы мәселеге қатысты тәжірибесіне де тоқталды.

"Кейбір мемлекеттерде некесіз туған балаларға әкелік берілмейді, әкесі деген жер бос тұрады. Қытай мемлекетінде осыған байланысты біраз қатаң шаралар жасалынған. Бұл өз кезегінде көп әйел алушылыққа тыйым салумен тең деп білемін. Себебі балаға әкесінің атын бермейтін болса, сондай құқықтық кедергілер жасалса, онда білгенін істеп, азаматтық некеде тұра беретін отбасылар болмайтын еді", – деді заңгер.

Сондай-ақ ол заңда екі әйел алғандарға ешқандай жаза қарастырылмағанын айтты.

"Екі әйел алғандарға ешқандай жаза қолданылмайды. Себебі екі әйел алғанын дәлелдей алмайсыз. "Бірге тұрып жатыр" тағысын тағы дегенде, "әйелі емеспін, жай қасындағы адаммын" деуі мүмкін. Сондықтан да, өкінішке қарай, бізде бұған жаза қарастырылмаған. Қорыта айтқанда, бізде екі әйел алуға заңмен рұқсат жоқ. Бірақ екінші әйел алып жатқан адамдар заң алдында неке куәлігі болмағаны болмаса, бүкіл қоғамның, заңның игіліктерін пайдаланып жатыр. Бұл - бірінші мәселе. Ал екінші мәселе, екінші әйел алса да, оларға заңмен ешқандай жаза қолданылып жатқан жоқ", - деп түйіндеді ол.