Интернет-алаяқтардың құрбаны болған қазақстандықтардың несиесін есептен шығару ұсынылды

Қазақстанда алаяқтық жолмен алынған несиелерді заңнамалық негізде есептен шығару шаралары кеңейтілуі мүмкін. Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменовтің айтуынша, Қаржылық нарықты реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) банктер мен микроқаржы ұйымдарын келесі талаптарды сақтамай берілген несиелерді есептен шығаруға міндеттемек. Олар:

• онлайн-кредит алу үшін жеке санаттағы қарыз алушылардың жеке келісімінің болуы;
• «салқындату» мерзімін қолдану;
• клиентті биометриялық сәйкестендіруді жүргізу;
• онлайн-қарыз рәсімдеу кезінде қаржы ұйымдарының ақпараттық және киберқауіпсіздігін қамтамасыз ету.

Сүлейменовтің айтуынша, қазіргі кезде кредиторлар тек клиенттің ерікті түрде бас тартуы немесе сот шешімі арқылы алаяқтық жолмен алынған несие анықталған жағдайда ғана несиені есептен шығаруға міндетті.

Ол әлемдік тәжірибеде мұндай жағдайларда азаматтарды алаяқтық әрекеттерден қорғау үшін арнайы сақтандыру тетіктерінің қолданылатынын атап өтті. Мұндай сақтандыруға физикалық тұлғалармен қатар банктер мен төлем жүйесі операторлары да сақтандырушы ретінде қатыса алады.

«Қазақстанда банк карталары иелеріне ИТ-инфрақұрылымда орын алған оқиғалар салдарынан келтірілген зиянды өтеуге арналған сақтандыру өнімдері ұсынылады. Алаяқтықтан сақтандыруды міндетті түрде енгізу үшін алаяқтық операциялар статистикасын талдау және сақтандыру құнын тұтынушыға зиян келтірмей есептеу қажет», - деді Сүлейменов.

Ол бұл идеяны жүзеге асыру несиені рәсімдеу кезінде қосымша шығындарды талап ететінін және нәтижесінде оның қымбаттауына әкелуі мүмкін екенін айтты.

Бұған дейін Мәжіліс депутаты Магеррам Магеррамов азаматтардың алаяқтықтан қорғалуы үшін несиеге міндетті сақтандыру жүйесін енгізуді ұсынған болатын. Оның айтуынша, бұл банктер мен қазақстандықтар арасындағы қауіп-қатерлерді бөлісу арқылы зардап шеккендерге түсетін қаржылық ауыртпалықты азайтады.

АРРФР басшысы Мәдина Әбілқасымова несиелік қатерлерді мұқият бағалау үшін «салқындату» кезеңін енгізуді де ұсынды.