Ғылыми жобаларға жұмсалған 22 миллиард теңге күтілген нәтижені берген жоқ

Қазақстанда ғылыми әзірлемелерді коммерцияландыру деңгейі төмен күйінде қалып отыр. Соңғы үш жылда аяқталған ғылыми жобалардың тек 27 пайызы ғана нарықта тұрақты сатылымды қамтамасыз ете алған. Бұл туралы Ұлттық құрылтай отырысында Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы Әлихан Смаилов мәлімдеді.

Жоғары аудиторлық палата (ЖАП) басшысының айтуынша, коммерцияландыру процесі бүгінгі таңда отандық ғылыми циклдегі ең әлсіз буын болып саналады. Бұл ретте Ғылым қоры ұсынған ресми көрсеткіштер мен шынайы аудиторлық есептің арасында айтарлықтай алшақтық бар.

«Ғылым қоры коммерцияландырудың формальды көрсеткішін 44 пайыз деңгейінде бағалайды. Дегенмен, есепті жылдағы салыстырмалы есептеулер кезінде бұл көрсеткіш бар-жоғы 16 пайызды құрады. Ғылыми әзірлемелердің нақты нарықтық тиімділігі де шектеулі болып отыр», – деді Әлихан Смаилов.

Сондай-ақ ВАП төрағасы нақты статистикалық деректерді келтіріп өтті. Атап айтқанда, соңғы үш жыл ішінде аяқталған 141 жобаның ішінде тек 38-і (27%) өнімді тұрақты сату көрсеткішіне қол жеткізген. Ал қалған 103 жобаға бөлінген 22 миллиард теңге мемлекет күткен нәтижені бермей, өнім шығару және сату көлемі бойынша жоспарланған межеге жетпеген.

Жағдайды реттеу үшін Жоғары аудиторлық палата басқару жүйесін сандық форматқа көшіріп, кешенді есеп жүйесін енгізуді ұсынып отыр. Жаңа механизм ғылыми жобалардың қаржыландырылуынан бастап, өндіріске енуі мен сатылымға шығуына дейінгі барлық кезеңді ашық әрі үздіксіз бақылауға жағдай жасайды.