Қазақстанда қатерлі ісікті ДНҚ арқылы емдеудің тегін мүмкіндігі ашылды

Қазақстанда онкологиялық аурулармен күресте жаңа кезең басталды. Елдегі жетекші медициналық орталықтардың бірінде қатерлі ісікті ген деңгейінде зерттеп, әр науқасқа жеке ем таңдауға мүмкіндік беретін ауқымды жоба іске қосылды.

Қазақ онкология және радиология ғылыми-зерттеу институтында ҚазОҚРҒЗИ сүт безі мен аналық без рағына шалдыққан әйелдерге арналған заманауи генетикалық зерттеу (NGS) басталды. Бұл әдіс ісік тіндеріндегі қауіпті мутацияларды дәл анықтап, науқасқа нақты сол дерттің тамырына балта шабатын таргетті (дәлдік) ем тағайындауға жол ашады.

Жобаның басты ерекшелігі – барлық зерттеулер лезде тегін негізде жүргізіледі. Мысалы, аналық без рағы кезінде бұл тест арнайы препараттардың (PARP-ингибиторлары) көмектесетін-көмектеспейтінін анықтаса, сүт безі обырында стандартты гормонотерапия әсер етпей қалған жағдайда қандай жанама дәрілерді қолдану керектігін айқындап береді.

Тестілеу кімдерге қолжетімді және оны қалай өтуге болады?

Бұл бірегей мүмкіндік тек Қазақстанның белгілі бір өңірінің емес, барлық аймағының тұрғындарына ашық. Еліміздің кез келген бұрышынан материалдарды жеткізудің арнайы логистикасы ұйымдастырылған. Дегенмен, бұл диагностикадан тек дерттің күрделі формасымен күресіп жатқан науқастар лечащий врачтың (онкологтың) шешімімен ғана өте алады.

• Аналық без рағы бойынша: III–IV сатыдағы диагнозы бар пациенттерге беріледі.

• Сүт безі обыры бойынша: Гормондық ем немесе CDK4/6 ингибиторлары көмектеспей, дерт асқынған немесе метастаз берген жағдайда жүргізіледі.

Зерттеу үшін парафинді блоктар мен гистологиялық кесінділер қолданылады. Мамандар материалдың ішіндегі рак жасушаларының үлесі кем дегенде 40 пайыз болуы тиіс екенін атап өтті. Барлық рәсімдер мен нәтижелерді күту уақыты 1 айдан 3 айға дейінгі аралықты қамтиды.

Мамандар бұл жоба мыңдаған әйелдің өмірін сақтап қалуға бағытталған үлкен қадам екенін айтады. Айта кетейік, биылғы жылдың үш тоқсанында республикада 8 миллионнан астам скрининг өтіп, 150 мыңға жуық қазақстандықтың түрлі дерттері ерте сатыда анықталған болатын.