Мыңдаған азаматтың құқығы қорғалып, 40 миллион теңге қайтарылды: Конституциялық Сот маңызды баяндама жасады
Сурет авторы: www.gov.kz
Қазақстан Тәуелсіздігінің 35 жылдығында қабылданған жаңа Конституция еліміздің құқықтық жүйесіне түбегейлі өзгерістер әкелуде. Конституциялық Сот депутаттар алдында конституциялық заңдылықтың жай-күйі туралы ауқымды баяндама жасап, азаматтардың құқықтарын қорғау жолындағы маңызды шешімдер мен алдағы реформаларды жариялады.
Сот жұмысын бастағаннан бері 18 мыңнан астам өтініш түскен, оның 99 пайызы – қарапайым азаматтардың шағымы. Нәтижесінде 91 нормативтік қаулы қабылданып, Ата Заңға қайшы келген 14 норма қолданыстан мүлдем алынып тасталды. Прокурорлық тексерістердің арқасында мыңнан астам қазақстандықтың бұзылған құқығы қалпына келтіріліп, заңсыз өндірілген қаражат пен зейнетақы берешегі бойынша 40 миллион теңгеден астам қаржы иелеріне қайтарылды. Сондай-ақ 46 лауазымды тұлға тәртіптік жауапкершілікке тартылды.
Баяндамада қоғамда қызу талқыланған бірқатар атышулы істерге қатысты Соттың түпкілікті ұстанымы айтылды. Атап айтқанда, банк құпиясы әр адамның дербес құқығы екені және ерлі-зайыптылар мүлкінің ортақ болуы жеке өмір құпиясын жоймайтыны нақтыланды. Ал баламен қарым-қатынас жасау тәртібіне қатысты сот шешімін мәжбүрлеп орындау шығындарын ата-аналарға теңдей бөліп жүктеу Конституцияға қайшы деп танылды.
Қылмыстық процесс саласында да маңызды бетбұрыс бар. Енді сот шешімінсіз айыпталушыны қамауда ұстау мерзімін автоматты түрде ұзартуға қатаң тыйым салынды. Сонымен қатар тергеу барысында мүлкіне тыйым салынған үшінші тұлғалар мен ортақ меншік иелеріне сотқа шағымдану құқығын заңмен бекіту ұсынылды. Экологиялық мәселелер де назардан тыс қалмай, Алматы әкімдігінің ерекше қорғалатын табиғи аумаққа көлік кіруін шектеу туралы қаулысы құзырет шегінен асу ретінде танылып, күшін жойды.
Алдағы уақытта Конституциялық Сот жаңа Азаматтық кодекс әзірлеу, сот билігінің тәуелсіздігін күшейту және цифрландыру мен жасанды интеллект дәуірінде адам құқықтарын қорғау бағыттарына басымдық бермек. Әсіресе автоматтандырылған жүйелер мен алгоритмдер азаматтардың тағдырына әсер ететін шешім қабылдаған жағдайда, оған адам тарапынан бақылау орнату және шағымдану тетіктері заң жүзінде нақтылануы тиіс.
Соңғы жаңалықтар
-
Балалардың телефоны бақылауға алынады: Ата-аналарға жаңа талап қойылмақ
26 минут бұрын
-
Қазақстанда ең төменгі жалақы ресми түрде 110 мың теңгеге көтерілді
45 минут бұрын
-
«Самұрық-Қазына» мен ҚТЖ басшылары сот шешімімен қамауға алынды
53 минут бұрын
-
WhatsApp пен Instagram бұғаттала ма: Депутат Meta-мен келіссөздер қалай жүріп жатқанын айтты
1 сағат бұрын
-
Мектептегі жақсы баға үшін берілетін кешбэк Исламда рұқсат етілген бе
1 сағат бұрын
-
Әлеуметтік желілерде балағат сөз қолдануға тыйым салу: Жаңа заң жобасында қандай өзгерістер бар?
2 сағат бұрын
-
Мыңдаған азаматтың құқығы қорғалып, 40 миллион теңге қайтарылды: Конституциялық Сот маңызды баяндама жасады
2 сағат бұрын
-
Мальдив аралдарына жету енді екі есе жеңілдейді: Қазақстан маңызды әуе келісіміне қол жеткізді
2 сағат бұрын
-
Ресейде Ан-12 ұшағы апатқа ұшырады: Борттағы 19 адамның барлығы қаза тапты
3 сағат бұрын
-
Жұмыстағы бейәдеп әзілдің соңы темір торға әкелуі мүмкін: Өзбекстан президенті жаңа заңға қол қойды
3 сағат бұрын
-
Алматылық спортшылар биыл 4,7 мыңнан астам медаль жеңіп алды
17 сағат бұрын
-
550 мың түлекке қойылған темірдей тәртіп: Жасанды интеллектпен көшіргендер 10 жыл бойы ЖОО есігін аша алмайды
20 сағат бұрын
-
Қырғызстанда Батыр аналардың зейнетақысына қосылатын үстемеақы 5 есеге артуы мүмкін
20 сағат бұрын
-
Шығыс Қазақстан облысы бір тәулікте кемінде 660 жедел жәрдем шақыртуын алады: он айдың жұмысы пысықталды
21 сағат бұрын
-
Баспаналы болу енді оңайырақ: 2027 жылы ипотеканың алғашқы жарнасы 10%-ға дейін төмендемек
21 сағат бұрын
-
Шымкентте Шенген визасын рәсімдейтін арнайы орталық ашу жоспарланып жатыр
22 сағат бұрын
-
Қазақстанда алғаш рет жасанды интеллект көмегімен заң жобасы әзірленді: Оның артында не тұр?
22 сағат бұрын
-
Бектенов: Қазақстанда өндірілетін тауарды шетелден сатып алу - мемлекет мүддесіне қайшы
23 сағат бұрын
-
Қазақстанда сабақтан себепсіз қалуға бақылау күшейтіліп, буллингпен күрес ережелері өзгертілді
1 күн бұрын
-
ҚазҰУ-да студенттің өлімінен кейін проректор мен декан жұмыстан босатылды
1 күн бұрын
-
Жаңа жылды Дубайда қарсы алуға таптырмас мүмкіндік: Отандық лоукостер батыстан жаңа әуе бағытын іске қосады
1 күн бұрын
-
1,4 миллион адам қоныс аударды: Ішкі көші-қонда қай қала көш бастап тұр?
1 күн бұрын
-
Жәрдемақыдан қағылып қалмас үшін тексеріп алыңыз: Отбасының табысы мен мүлкін 3 қадаммен қалай білуге болады?
1 күн бұрын
-
Қазақстанда ең төменгі жалақы өседі: 2027 жылдан бастап кімдердің табысы бірден 29%-ға артады?
1 күн бұрын
-
Жемқорлық айыбынан кейін Моңғолия президенті қызметінен кететінін мәлімдеді
1 күн бұрын
-
Енді сатып алудың қажеті жоқ: Қазақстанда тегін берілетін 22 жаңа дәрінің толық тізімі жарияланды
1 күн бұрын
-
Кітап оқып, 600 мың теңге ұтып ал: Астанадағы басты зияткерлік бәйгенің көшбасшылары белгілі болды
1 күн бұрын
-
Прокурор Боқаевтың адвокаттарының судьяны істен шеттетуге жасаған жетінші әрекетіне жауап берді
1 күн бұрын
-
БЖБ мен ТЖБ жеткіліксіз: 2-сыныптан бастап диктант пен шығарма жазу енгізіледі
1 күн бұрын
-
Қазақстанда мәслихат депутаттарын сайлауға 11 мыңға жуық адам үміткер болып отыр: Президент қандай міндет қойды
1 күн бұрын
-
Мемлекет басшысының өкімімен бірқатар жаңа тағайындаулар жасалды: Кім қандай қызметке келді?
1 күн бұрын
-
Тоқаев неге ҰҚК төрағасы Ермек Сағымбаевты қызметінен босатты?
1 күн бұрын
-
Семейде 11-сынып оқушысы көпқабатты үйдің терезесінен секіріп мерт болды
1 күн бұрын
-
Мектептер мен жолдардан бастап энергетикаға дейін: Құрылтай депутаттары Жолдауды іске асыру жолдарын пысықтады
1 күн бұрын
-
Қызын ернінен сүйген әкеге қатысты дау немен аяқталды: ІІМ ресми мәлімдеме жасады
1 күн бұрын
-
Сәбилерді ауыстырып алу фактілеріне тосқауыл: Қазақстанда жаңа туған нәрестелерді суретке түсіру міндеттелуі мүмкін
1 күн бұрын
-
Алматы мен Астанада пәтер сатылымы күрт төмендеді: тұрғын үй нарығы неге бәсеңдеді?
1 күн бұрын
-
Алдағы үш жылда өңірлерде жаңа үлгідегі 20 арнайы мектеп бой көтереді
1 күн бұрын
-
Ет бағасы 9 есе, кір сабын 13,5 есе қымбаттады: сарапшылар соңғы 20 жылдағы бағаларды салыстырды
2 күн бұрын
-
Мемлекет басшысының жарлығымен Ұлттық қауіпсіздік комитетіне жаңа төраға тағайындалды
2 күн бұрын
-
Google мен Microsoft-қа жол ашатын білім: SDU University АҚШ-пен жаңа серіктестік орнатты
2 күн бұрын
-
Қазақстан екі айға тауық жұмыртқасын сырттан әкелуге тыйым салды: шектеу кімдерге әсер етпейді?
2 күн бұрын
-
Құрылтайдың алғашқы Үкімет сағаты балаларға арналды: «Қазақстан балалары» тұжырымдамасының іске асу барысы талқыланды
2 күн бұрын
-
Жеті миллион баланың тағдыры таразыға түсті: Құрылтайдың алғашқы Үкімет сағатында қандай мәселелер көтерілді?
2 күн бұрын
-
WhatsApp арқылы «оңай табыс» ұсынғандардан сақ болыңыз: ІІМ алаяқтардың жаңа айласы туралы ескертті
2 күн бұрын
-
Жарты миллионнан астам үй тексеріліп, 3,5 мың үй-күйсіз азамат анықталды: ІІМ рейд қорытындысын жариялады
2 күн бұрын
-
16-21 қараша аралығында Алматының қай көшелерінде жарық сөнеді
2 күн бұрын
-
Алматыда Ұлттық кітапхананың жұмыс уақытын 24:00-ге дейін ұзартты
3 күн бұрын
-
ДЕПУТАТТЫҢ КӨМЕГІМЕН ЗЕЙНЕТКЕРДІҢ НЕСИЕ ТӨЛЕМІ АЗАЙТЫЛДЫ
4 күн бұрын
-
AI-Quryltai: ҚАЗАҚСТАН ПАРЛАМЕНТІ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ КӨМЕГІМЕН ЖҰМЫС ІСТЕЙДІ
4 күн бұрын