Гренландия дауы: Дания мен Еуропа Трамптың қысымына қалай жауап бермек?

АҚШ пен Гренландия төңірегіндегі қақтығыстан шығу жолын іздеген Дания билігі мен арал басшылығы НАТО Бас хатшысы Марк Рюттеге Арктикаға Солтүстік Атлантикалық альянс миссиясын жіберуді ұсынды. Бұл туралы дүйсенбі, 19 қаңтарда, Брюссельдегі кездесуден кейін Дания Қорғаныс министрі Троэльс Лунд Поульсен мен оның гренландиялық әріптесі Вивиан Моцфельдт мәлімдеді.

Дания министрі Еуропа қауіпсіздігі үшін АҚШ-тың маңыздылығын атап өтті. «Еуропада өзіміз шеше алмайтын мәселелер көп. Бірақ АҚШ президентінің кейбір мәлімдемелері жанды жерге тиді», — деп келтіреді министрдің сөзін даттық DR медиакомпаниясы.

Марк Рюттенің бұл ұсынысқа қалай жауап бергені әзірге белгісіз. Бас хатшы X әлеуметтік желісінде кездесу барысында Арктика мен Гренландияның ортақ қауіпсіздік үшін маңызы талқыланғанын жазды. Айта кетейік, бұған дейін Рютте АҚШ президенті Дональд Трамппен Гренландиядағы қауіпсіздік мәселесін талқылаған болатын.

22 қаңтарға Гренландия төңірегіндегі жағдайға байланысты Еуропалық Одақтың шұғыл саммиті жоспарланған. Онда ЕО елдерінің басшылары Трамптың Германия мен тағы жеті Еуропа еліне Гренландия мәселесіндегі ұстанымдары үшін 10 пайыздық баж салығын енгізу қаупіне қатысты ортақ жауапты талқылайды.

Трамптың экономикалық қоқан-лоққыларынан кейін Еуропарламент депутаттары ЕО мен АҚШ арасындағы трансатлантикалық сауда келісімін ратификациялауды тоқтата тұратыны белгілі болды. Сондай-ақ, Брюссель АҚШ-тың жаңа тарифтеріне жауап ретінде өз аумағындағы американдық компаниялардың қызметін шектеу мүмкіндігін қарастырып жатыр.

Гренландия төңірегіндегі қақтығыстың себебі

Даудың басы - Дональд Трамптың қазіргі уақытта Дания Корольдігінің құрамындағы автономиялық аумақ болып табылатын Гренландияға АҚШ-тың бақылауын орнатуға ұмтылуы. Ақ үй басшысы бұл «АҚШ-тың қауіпсіздігі үшін қажет, әйтпесе аралды Қытай немесе Ресей басып алады» деп мәлімдейді.

Алайда Дания мен Еуропа шенеуніктері Гренландияның НАТО-ның ұжымдық қорғаныс нормаларымен қорғалғанын алға тартуда. Оған қоса, 1951 жылғы келісім бойынша аралда американдық әскерилер бар, сондықтан Вашингтон қосымша күш жібергісі келсе, Копенгагенге ескерту жасауы жеткілікті.