Табысы төмендерге арналған абонементтер: қолдау ма, әлде қорлау ма

Табысы төмен адамдар күнделікті өмірде үнемдеуге мәжбүр. Қоғамдық көлікпен жүру, бассейнге немесе мәдени орындарға бару олардың көпшілігін айтарлықтай шығынға батырады. Германияда 2025 жылы кемінде 5,5 миллион адам азаматтық жәрдемақы алған. Осындай жағдайда 5–10 еуро тұратын бір реттік билет те елеулі қаржылық қиындық туғызады. Сол себепті елдің біраз қаласында табысы аз тұрғындарға мәдениет, білім беру және спорт салаларындағы қызметтерге жеңілдік беретін әлеуметтік және мәдени абонементтер енгізілген. Бұл жөнінде DW басылымы хабарлады.

Бұл бастама жалпы алғанда оң бағаланады. Алайда оның нақты тиімділігі қандай? Осыны анықтау үшін Солтүстік Рейн – Вестфалия жерінде Дуйсбург–Эссен университетінің қолдауымен зерттеу жүргізілді. Зерттеу нәтижелері бұл абонементтер әлеуметтік оқшаулануды азайтуға көмектесетінін көрсеткенімен, олардың әсері шектеулі екенін де анықтаған.

Ғалымдар алдымен өңірдегі әлеуметтік және мәдени абонементтердің түрлерін талдаған. Нәтижесінде, әр қалада өзіне тән модель бар екені белгілі болды. Кейбір қалада жеңілдіктер көлік, музей, театр, спорт нысандары мен түрлі курстарды қамтыса, басқа жерлерде ұсыныстар әлдеқайда тар. Формалды түрде мақсат бір болғанымен, мүмкіндіктер көлемі айтарлықтай өзгеше.

Зерттеу аясында абонемент пайдаланушыларымен және оны тарататын әлеуметтік қызмет өкілдерімен сұхбат жүргізілген. Көптеген респондент мәдени іс-шараларға қатысу олар үшін аса маңызды екенін айтқан. Мұндай мүмкіндіктер кейбір адамға өзін қоғамның толыққанды мүшесі ретінде сезінуге көмектессе, ата-аналар үшін балаларын қатарларынан кем қылмай өсіруге жол ашады.

Сонымен бірге, бірқатар күрделі мәселе анықталған. Ең өзектісі – көліктің қолжетімді болмауы. Кейбір абонемент жол жүруге жеңілдік бермейді. Нәтижесінде, музейге кіру тегін болғанымен, оған жетудің өзі қымбатқа түседі. Бұған қоса, жеңілдікпен алынған билеттердің өзі кейбіреулер үшін қымбатқа түседі.

Тағы бір маңызды кедергі – ұят сезімі мен стигматизация. Абонементті кассада көрсету, құжаттарды дәлелдеу, кезекте тұру көптеген адамға психологиялық қысым тудырады. Осы себепті кейбірі жеңілдікті пайдаланудан мүлде бас тартады.

Зерттеушілердің қорытындысы бойынша, әлеуметтік және мәдени абонементтердің өзі әлеуметтік оқшаулану мәселесін толық шеше алмайды. Алайда егер олар түсінікті ақпаратпен, жеке кеңес беру мүмкіндігімен және қолжетімді көлікпен қатар ұсынылса, табысы төмен адамдардың қоғам өміріне белсендірек араласуына нақты ықпал ете алады.