Неліктен көп отбасы бір баламен шектелуде?

Англияда және Уэльстегі әйелдердің орташа туу көрсеткіші 2024 жылы 1,41 балаға жетті. Бұл рекордтық төмен деңгей болып отыр. Ал бір бала тәрбиелейтін отбасылар саны 44%-ға жетті. Бұл әсіресе соңғы онжылдықта айқын байқалады. Бұл жайында BBC хабарлады.

Зерттеушілер «ұрық санының үзілісі» (fertility gap) деп аталатын құбылысты атап көрсетеді: адамдар үш баланы қалайды, бірақ көбіне тек екі бала дүниеге келеді. Негізгі себептер – кеш бала туу, әйелдердің білім мен мансапты дамытуы, гендерлік рөлдердің өзгеруі және экономикалық қиындықтар.

Психологтар бір бала тәрбиелеудің артықшылықтарын атап көрсетеді. Бір балаға ата-ананың уақыты, көңілі және қаржысы көбірек бөлінеді (resource dilution theory), бұл оның білім және академиялық жетістіктеріне оң әсер етеді. Зерттеулер бойынша бір бала мектепте жақсырақ оқиды және әлеуметтік тұрғыдан да өз-өзіне сенімді болып өседі.

Туу көрсеткішінің төмендеуі мектептер мен мемлекеттік қызметтерге де әсер етеді: Англияда оқушылар саны 2019 жылдан бері 150 000-ға азайып, 2030 жылға қарай тағы 400 000-ға төмендеуі мүмкін. Бұл қаржы тапшылығын туғызады.

Әлем елдері балалар санын көбейтудің жолдарынәртүрлі бағдарламалар арқылы ұсынып жатыр. АҚШ-та Дональд Трамп әр балаға 5000$ бонус беру идеясын қолдаған. Польшада екі немесе одан көп баласы бар отбасыларға табыс салығы алынбайды, Венгрияда аналарға салық жеңілдігі бар.

Дегенмен балалар санын шешу – әр отбасының жеке таңдауы.