Францияда 15 жасқа дейінгі жасөспірімдерге әлеуметтік желілерді пайдалануға тыйым салынбақ

Франция үкіметі жасөспірімдердің психикалық саулығын қорғау мақсатында түбегейлі шараларға көшуде. Ел президенті Эммануэль Макрон 15 жасқа толмаған балалардың әлеуметтік желілерге кіруін шектейтін заңды жеделдетіп қабылдауды тапсырды. Associated Press агенттігінің мәліметінше, жаңа ережелер 2026 жылдың қыркүйегінде, яғни жаңа оқу жылы басталғанда күшіне енуі тиіс. 

Сонымен қатар билік жоғарғы сыныптарда мобильді телефондарды пайдалануға толықтай тыйым салуды жоспарлап отыр. Президент Макрон бұл бастаманы:

«Біздің балаларымыз бен жасөспірімдеріміздің миы сатылмайды. Біз шетелдік платформалар мен алгоритмдердің олардың сезімдерімен манипуляция жасауына жол бермейміз», — деп кесіп айтты.

Бұл шешімнің қабылдануына Францияның денсаулық сақтау саласындағы реттеуші органының алаңдатарлық есебі себеп болды. Мәліметтерге сәйкес, әрбір екінші жасөспірім смартфонмен күніне 2-ден 5 сағатқа дейін уақыт өткізеді. Ал 12-17 жас аралығындағы балалардың 90%-ы күн сайын интернетті қолданып, оның басым бөлігін тек әлеуметтік желілерге жұмсайды. Мамандар мұндай цифрлық тәуелділік жастардың өзін-өзі бағалауын төмендетіп, депрессияға және түрлі қауіпті мінез-құлықтарға әкеліп соқтыратынын растап отыр.

Жасөспірімдердің қауіпсіздігі мәселесі сот деңгейіне дейін жетті. Жеті француз отбасы Algos Victima қауымдастығына бірігіп, TikTok-қа қарсы сотқа шағым түсірді. Ата-аналардың уәжі бойынша, платформа алгоритмдері балалардың қызығушылығын пайдаланып, оларға суицид пен өзіне-өзі зиян келтіруді насихаттайтын депрессиялық контентті үздіксіз ұсынып отырған. Бұл жағдай бірнеше жасөспірімнің, соның ішінде 15 жасар Мари мен Шарлиздің өліміне себеп болды деп есептеледі. Тағы бес бала ауыр психологиялық бұзылыстарға тап болған.

26 қаңтарда, депутат Лора Миллер бұл заң жобасын ашық отырыста таныстырады. Дегенмен бұл бастаманы жүзеге асыруда үлкен кедергі бар. Бұған дейін Қазақстанда да осындай мәселелер көтерілгенде байқалғандай, интернетте қолданушының нақты жасын анықтау (идентификация) техникалық тұрғыдан өте күрделі процесс болып қала бермек. Франция үкіметі енді осы кедергіні шешудің тиімді жолдарын қарастыруы қажет.