Еуропаға сапар қиындай ма? Шенген аймағы жаңа ереже енгізді

2025 жылғы 12 қазаннан бастап Еуропалық Одаққа кірмейтін елдердің азаматтары үшін Шенген аймағына кірудің жаңа тәртібі енгізіледі. Бұл туралы Еуропалық комиссия хабарлады.

29 еуропалық елдің шекарасында Entry/Exit System (EES) – яғни электронды кіру және шығу жүйесі іске қосылады. Ол биометриялық мәліметтерді жинап, тексеруді көздейді. Жүйе әуежайларда, теміржол және автокөлік өткізу бекеттерінде, теңіз порттарында орнатылады.

Кімдерге қатысты болады?

EES жүйесі Шенген аймағына қысқа мерзімге (180 күннің ішінде 90 күнге дейін) келетін үшінші елдердің азаматтарына қолданылады. Ал Шенген елдерінде тұруға рұқсаты бар азаматтарға бұл талап жүрмейді.

Кіру тәртібі қалай өзгереді?

Жаңа жүйе бойынша алғаш рет кіргенде саусақ ізі мен бет бейнесі түсіріліп, паспорт деректерімен бірге электронды базаға енгізіледі. Келесі сапарларда бұл биометриялық деректер жүйемен автоматты түрде салыстырылады. 12 жасқа дейінгі балалардан саусақ ізі алынбайды.

Жолаушылар тіркеуді EES терминалдары арқылы немесе шекарадағы арнайы автоматтарда орындайды. Мұндай автоматтар биометриялық паспорт иелеріне арналған.

Жүйе біртіндеп енгізіледі

Барлық шекаралық бекет бірден жаңа жүйеге көшпейді. EES толық көлемде 2026 жылдың 10 сәуіріне дейін іске қосылады. Ал Чехия, Эстония және Люксембург бірден бұл жүйені толық енгізеді.

Алғашқы алты айда шекарадан өту дәстүрлі мөр басу рәсімімен қатар жүргізіледі. Осы кезеңде жүйеге жолаушылардың биометриялық деректері де енгізіледі.

EES жүйесінің мақсаты

Еуропалық комиссияның түсіндіруінше, EES жүйесінің мақсаты – шекаралық бақылауды жеделдету және қауіпсіздікті арттыру. Биометриялық және паспорт деректері бір рет тіркелген соң, келесі сапарларда тексеру әлдеқайда жылдам болады.

Еурокомиссияның ресми өкілі Марк Ламмерттің айтуынша, жаңа жүйе жолаушыларға ыңғайлылық туғызып қана қоймай, виза режимін теріс пайдаланатын немесе шектеулі мерзімнен артық жүрген азаматтарды анықтауға мүмкіндік береді.

Егер адам Шенген аймағында 180 күннің ішінде 90 күннен артық болған болса, оған қайта кіруге тыйым салынады, ал бұл туралы ақпарат EES базасына тіркеледі.

Жалпы еуропалық деректер базасы

Енді Шенген аймағындағы барлық ел ортақ деректер базасын пайдаланады. Бұл шекара қызметіне және құқық қорғау органдарына жолаушылар қозғалысын бақылап, қауіпсіздік пен терроризмге қарсы күресті күшейтуге мүмкіндік береді.