2025 жылы әлемде өлім жазасы күрт артты: Ең жоғары көрсеткіш Иранда
Сурет авторы: ашық дереккөзден
2025 жылы әлем бойынша кемінде 2 707 адам өлім жазасына кесілген. Amnesty International өз есебінде осындай деректерді келтірді. Ұйымның мәлімдеуінше, бұл көрсеткіш 1981 жылдан бергі ең жоғары деңгей болып отыр. 18 мамырда жарияланған есепте бұл өсімнің негізгі себебі ретінде Ирандағы өлім жазасының күрт артуы көрсетіледі.
Есепке сәйкес, Иранда бір жылдың ішінде 2 159 адам өлім жазасына кесілген. Құқық қорғаушылар бұл санды «аса қатты алаңдатарлық деңгей» деп бағалап, оның соңғы онжылдықтардағы ең жоғары көрсеткіш екенін айтады. Amnesty пікірінше, Иран билігі өлім жазасын саяси қысым жасау мен қоғамды бақылауда ұстау құралы ретінде жиі қолдана бастаған. Бұл үрдістің 2025 жылдың жазында Израильмен болған шиеленіс пен жаппай наразылықтардан кейін күшейгені атап өтіледі.
Бұл есепке Қытай енгізілмегендіктен, ұйым статистиканың толық емес екенін ескертеді. Amnesty дерегінше, ҚХР-де жыл сайын мыңдаған адам өлім жазасына кесілуі мүмкін, алайда нақты мәліметтер мемлекеттік құпия болғандықтан жарияланбайды. Ираннан бөлек, өлім жазасының көбеюі Сауд Арабиясы, Кувейт, Египет, Йемен және АҚШ сияқты елдерде де байқалған. Сауд Арабиясында 2025 жылы кемінде 356 адам өлім жазасына кесіліп, бұл ел үшін рекордтық көрсеткіш тіркелген. Ал АҚШ-та орындалған өлім жазалары саны 47-ге жетіп, 2009 жылдан бергі ең жоғары деңгейге көтерілген. Олардың едәуір бөлігі Флорида штатында жүзеге асқан.
Amnesty International сарапшылары бұл үрдісті әлемде авторитарлық бағыттардың күшеюімен байланыстырады. Олардың пікірінше, кейбір мемлекет өлім жазасын қоғамға қысым жасау, билікті күшейту және сын-пікірді басу құралы ретінде жиі қолдана бастаған. Дегенмен де ұйым кейбір елде өлім жазасынан бас тарту үрдісі жалғасып жатқанын да атап өтеді, бірақ жекелеген мемлекеттердегі күрт өсім жаһандық көрсеткіштің жоғарылауына себеп болып отыр.
Жарылқасын Шұғыла
Соңғы жаңалықтар
-
Түркістанда түркі халықтарына тән асыл тұқымды иттер көрмесі өтті
10 сағат бұрын
-
Хантавирустан қалай қорғануға болады: мамандар кеңес берді
15 сағат бұрын
-
2025 жылы әлемде өлім жазасы күрт артты: Ең жоғары көрсеткіш Иранда
16 сағат бұрын
-
Зейнетақы жинағын мерзімінен бұрын шешіп алу қиындай түспек
17 сағат бұрын
-
Студенттердің шәкіртақысы ресми табыс ретінде есептеледі - енді олар ипотека рәсімдей алады
18 сағат бұрын
-
Атырауда бүтін бір отбасының өмірін қиған күдікті қылмысқа неліктен барғанын айтты
18 сағат бұрын
-
Оқу-ағарту министрлігі мектепке қабылдау ережелеріне өзгерістер енгізді
19 сағат бұрын
-
Перизат Қайрат ісі бойынша «жоғалған» көлік табылды, алайда оны кім тізгіндейтіні – мемлекеттік құпия
19 сағат бұрын
-
«Соғыс шыққан жеріне қайта оралып жатыр»: Зеленский Мәскеуге жасалған шабуылдарға қатысты мәлімдеме жасады
21 сағат бұрын
-
Қазақстанда зорлық-зомбылықтан зардап шеккен балалы әйелдер қайда жүгіне алады?
22 сағат бұрын
-
Вице-премьер «Алматы-1» теміржол вокзалын қайта жаңарту қарқынын сынға алды
22 сағат бұрын
-
Алматы облысында ер адам әйелін көлікпен қағып өлтірді деген күдікке ілінді
22 сағат бұрын
-
Мұнай бағасы 111 доллардан асты
22 сағат бұрын
-
LRT іске қосылған алғашқы күннің өзінде жолаушылар ереже бұза бастаған
23 сағат бұрын
-
ШҚО-да бір күнде екі бірдей әлемдік рекорд жаңарды
2 күн бұрын
-
Е.Қошанов: «AMANAT» партиясы алдағы уақытта да халықтың мұң-мұқтажын шешуге баса мән береді
3 күн бұрын
-
Халықтың үні партия бағдарламасына енеді: Қошанов азаматтармен кездесті
3 күн бұрын
-
Түркі мемлекеттері ұйымы әскери альянсқа айнала ма: Тоқаев өз ұстанымын білдірді
3 күн бұрын
-
«Өзімді Ресейдегі өзбек сияқты сезінемін» деген ресейлік бойжеткен жауапқа тартылды
3 күн бұрын
-
Түркі елдері бірлесіп ғарышқа спутник ұшырмақ
3 күн бұрын
-
Цифрлық трансформацияға дер кезінде бет бұрған елдер көш соңында қалмайды - Тоқаев
3 күн бұрын
-
Президент Тоқаев Түркістандағы жаңа мешіттің атын қойды
3 күн бұрын
-
Алматы тұрғыны өзіне фельдшер тиіскенін айтты: медицина қызметкері мұны жала деп отыр
3 күн бұрын
-
Депутат Базарбек 900 мың теңге жалақы жетпейтінін айтты
3 күн бұрын
-
Парламент «Қазақстан халық кеңесі» туралы заң жобасын мақұлдады
3 күн бұрын
-
Трамп: Си Ормуз бұғазы бойынша көмектесуге дайын екенін айтты
3 күн бұрын
-
Қарағандыда қатерлі ісікке қарсы дәрілер шығаратын фармацевтикалық зауыт ашылмақ
3 күн бұрын
-
Коучинг ғалымдар мен студенттердің жұмысын қалай жеңілдетеді?
4 күн бұрын
-
Бектенов жеңіл өнеркәсіпті дамыту бойынша нақты тапсырмалар берді
4 күн бұрын
-
Ердоған «Qoja Ahmet Yasaui» орденінің ең алғашқы иегері атанды
4 күн бұрын
-
Депутат республикалық жолдардың сапасын тексеріп, тез бұзылу себептерін анықтауды ұсынды
4 күн бұрын
-
«Арамызда ешқандай түйткіл жоқ»: Тоқаев пен Ердоған келіссөз жүргізді
4 күн бұрын
-
Жұмыс берушілер қызметкерлерге медициналық тексеріс уақыты үшін ақы төлейтін болды
4 күн бұрын
-
Ақтауда қызметтік көлік мінген полицей баланы қағып кетіп, мерт қылды
4 күн бұрын
-
Үндістандағы жойқын дауыл салдарынан 89 адам қаза тапты
4 күн бұрын
-
“Банктен хабарласып тұрмыз”: алаяқтар енді алдай алмайды
4 күн бұрын
-
Санжар Боқаевтың қамау мерзімі тағы ұзартылды
4 күн бұрын
-
Бес жыл ішінде балалар аллергиясы 14 есеге артты: Мамандар дабыл қағуда
5 күн бұрын
-
Қазақстанда блогерлерге саяси жазбалары үшін айыппұл салынуы мүмкін
5 күн бұрын
-
Мәсімовтің бұрынғы күйеу баласы өзіне тағылған айыптарды жоққа шығарды
5 күн бұрын
-
Несиеге алынған iPhone-нан бас тарту: Жастар арасындағы жаңа мәдениет
5 күн бұрын
-
Қазақстандық оқушылар Грекиядағы халықаралық робототехника чемпионатында екінші орын иеленді
5 күн бұрын
-
Депутат балалар лагерьлерінің сапасы мен қауіпсіздігін сынға алды
5 күн бұрын
-
eGov, e-Otinish және Aitu сервистері интернетсіз қолжетімді болады
5 күн бұрын
-
Таиландқа визасыз бару мерзімі қысқармақ: Демалыс жоспарлағандар нені білуі тиіс
5 күн бұрын
-
Жалақы өссе де, халықтың әл-ауқаты неге төмен
5 күн бұрын
-
Қазақстандықтарға нөмірлері мен смартфондарын бөтен адамдарға беруге тыйым салынуы мүмкін
5 күн бұрын
-
Шұғыл қызметтерге қазақстандықтардың орналасқан жерін анықтау құқығы берілмек
5 күн бұрын
-
Оқушылар мен студенттерге жазда табысы жоғары жұмыстардан сақ болу ескертілді
5 күн бұрын
-
Жаңа пандемия ма: Хантавирус 5 елге тарап үлгерді
5 күн бұрын