Бай елдерге қарағанда кедей елдерде семіздікке шалдыққандар көп: Себебі не?

Бүгінде әлемде 1 миллиардтан астам адам семіздікпен өмір сүреді - бұл планетаның әрбір сегізінші тұрғыны деген сөз. Алайда ғалымдар таңғаларлық үрдісті анықтады: дамыған бай мемлекеттерде семіздіктің өсуі тоқтап, тіпті төмендей бастаған. Ал табысы төмен және орташа кедей елдерде, керісінше, бұл мәселе жылдам ушығып барады.

Халықаралық NCD-RisC желісінің зерттеушілері 200 елден 232 миллион адамның 1980 жылдан бері жиналған деректерін талдап, осындай қорытындыға келді. Сенсациялық ғылыми жұмыс беделді Nature журналында жарық көрді.

Батыс Еуропа, Солтүстік Америка, Аустралия және Азияның кейбір бай елдерінде семіздік деңгейі тұрақталған. Бұл құбылыс әсіресе балалар мен жасөспірімдер арасында қатты байқалады. Тіпті кейбір мемлекеттерде көрсеткіштердің сәл де болса төмендегені тіркелген.

Ғалымдардың пікірінше, бұл айырмашылықтың басты себептері мынада:

 Дамыған елдерде: Халықтың денсаулық сауаттылығы жоғары, сапалы әрі табиғи тағамдар қолжетімді, медицина жақсы дамыған және мемлекеттік алдын алу бағдарламалары сәтті жұмыс істеп тұр.

 Дамушы елдерде: Адамдар аз қозғалатын өмір салтына көшкен және арзан, құрамы химияға толы, аса өңделген (фастфуд, жартылай фабрикаттар) өнімдерді жаппай тұтынады. Жергілікті медицина жүйесі бұл өзгерістерге бейімделіп үлгермей жатыр.

Азия, Африка және Латын Америкасы елдерінде балалар арасындағы семіздік қауіпті қарқынмен өсіп барады. Мамандар енді «жаһандық семіздік індеті» деп жалпылама айту қате екенін ескертеді. Себебі әр аймақта жағдай әртүрлі дамуда, демек, бұл дертпен күресудің ортақ, әмбебап формуласы жоқ. Семіздік тек сыртқы келбет мәселесі емес, ол жүрек қан тамырлары, сусамыр (диабет) және бауыр ауруларының басты қоздырушысы болып табылады.