$ 445.65 € 508.71 ₽ 5.3

Сот Трамптың Ақ үйге журналистерді кіргізуге қойған тыйымының күшін жойды

Редакция
24 қыркүйек 2026, 15:12
Сот Трамптың Ақ үйге журналистерді кіргізуге қойған тыйымының күшін жойды Сурет авторы: Getty Images

Колумбия округтік соты қабылдаған уақытша тыйым салу туралы бұйрыққа сәйкес, CNN, MS NOW және Politico басылымдарының өкілдеріне Ақ үйге кіру рұқсаты жақын арадағы 14 күнге қайта берілуі тиіс. Сот Ақ үй әкімшілігінің бұл әрекеті «журналистердің конституциялық тиісті сот өндірісі құқықтарын бұзуы мүмкін» деген байламға келген.

Аталған үш бұқаралық ақпарат құралы өз тілшілерінің Ақ үйге кіретін арнайы куәліктері тәркіленіп, резиденцияға кіруіне тыйым салынғаннан кейін сотқа шағым түсірген болатын.

Трамп әкімшілігі сот залында бұл шешімді қорғауға тырысып, ақпарат құралдарын «жалған ақпарат таратты және ұлттық қауіпсіздікке қатер төндірді» деп айыптады. Дегенмен сот бұл уәждерді негізсіз деп тауып, кері қайтарды.

Әзірге Ақ үй сот шешіміне қатысты ресми мәлімдеме жасаған жоқ. Ал президенттің заңгерлері алдағы уақытта шағымдану шараларын жүргізуі мүмкін.

Істі қараған сот Тимоти Келли CNN, Politico және MS NOW БАҚ өкілдерінің «Ақ үй шектеу енгізу кезінде тиісті заңды процедураларды сақтамады» деген уәжін дәлелдеуде жеңіске жету ықтималдығы жоғары екенін айтты.

Сонымен бірге сот Трамп әкімшілігінің тыйым салу себебін «ұлттық қауіпсіздікпен» байланыстырған соңғы сөздеріне күмән келтіріп, президенттің алғашқы хабарламасында бұл жайт туралы мүлдем айтылмағанына назар аудартты.

Сот шешімінің толық мәтінінде: «Сот өндірісі барысында талап қоюшылардың рұқсатнамаларын тартып алу шынымен ұлттық қауіпсіздікті қорғайтыны немесе олардың рұқсатнамаларын қалпына келтіру ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндіретіні туралы Жауапкерлер келтірген айыптардың нақты айғақтары жоқ», - делінген.

Президент әкімшілігі шектеуді ақтау мақсатында осы БАҚ-тарда жарық көрген бірқатар материалдарды, соның ішінде Ақ үйдегі құрылыс пен жаңа балл залының жұмысы туралы мақалаларды мысал ретінде ұсынды.

Алайда сот Ақ үй наразылық білдірген материалдардың басым бөлігін «тіпті арнайы рұқсатнамасы жоқ» журналистер жазғанын атап өтті. Ал қалған жағдайларда Трамп әкімшілігі «тілшінің арнайы куәлігінің болуы аталған мақалаларды жазу үшін аса маңызды рөл атқарғанын» дәлелдей алмаған.

Сондай-ақ, Трамп әкімшілігі бастапқы талап-арызында тыйымды қолдайтын Қорғаныс министрлігі өкілдерінің мәлімдемелерін де ұсынған еді. Сот бұл шенеуніктердің «репортерлердің Ақ үйде қалай жұмыс істейтіні немесе осы іске қатысты нақты фактілер туралы тікелей хабары жоқ» екенін мәлімдеді.

Бұқаралық ақпарат құралдарының атынан өкілдік ететін заңгер Тед Бутроус: «Бұл -баспасөз бостандығын, заңды процедураларды және заң үстемдігін дәлелдейтін пәрменді шешім», - деп сөз сөйледі.

Осыған дейін дүйсенбі күні АҚШ-тың ірі телеарналары тыйымға наразылық білдіріп, Ақ үйдегі пулдық міндеттерді орындаудан бас тартқан болатын. Бұл келісім президент қатысатын іс-шараларды таратқан кезде шығын мен орынды үнемдеу үшін медиа ұйымдардың материалдарды бір-бірімен бөлісуін қарастырады.

Атап айтқанда, 49 медиа ұйым - соның ішінде CBS News, The New York Times және Fox News - CNN, MS NOW және Politico-ның сот арызын қолдап, ортақ заңды құжат тапсырды.

АҚШ президенті Дональд Трамп бұған дейін де ақпарат құралдарын жиі сынап келген. Оның әкімшілігі The New York Times, The Wall Street Journal және BBC сияқты бірқатар басылымдарға қарсы сот процестерін бастаған болатын. Аталған сот процестерінің кейбірі БАҚ өкілдерінің көпмиллиондық өтемақы төлеуге келісуімен аяқталса, Трамптың BBC-ге қарсы соты әлі де жалғасуда.

Соңғы жаңалықтар