Қазақстанда сталкингке берілетін жазаны қатаңдату ұсынылды

Қазақстанда азаматтардың жеке өміріне қол сұғып, соңынан қалмай мазасын алатын із кесушілерге (сталкинг) қатысты заңды күшейту ұсынылды. ePetition платформасында Әділет министрлігіне арналған арнайы петиция жарияланып, Қылмыстық кодекстің 115-1-бабына өзгерістер енгізу талап етілді. Бастама авторының айтуынша, қолданыстағы заңнама құрбандарды нақты әрі мерзімінде қорғауға қауқарсыз болып отыр.

Бүгінде елде сталкинг бойынша жаза тек 2025 жылдың шілдесінен бастап енгізілген. Қолданыстағы нормаға сәйкес, зорлық-зомбылықсыз жасалған заңсыз артынан түсу, хабарламалар жіберу немесе бақылау үшін 200 АЕК-ке дейін айыппұл, сонша мөлшерде түзеу жұмыстары, 200 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстар немесе 50 тәулікке дейін қамау жазасы қарастырылған. Алайда, бұл бап бойынша қылмыстық іс қозғау үшін жәбірленушіге айтарлықтай психологиялық немесе өзге де нақты зиян келгені дәлелденуі тиіс.

Жаңа бастама иесі қазіргі анықтаманың тым жалпылама екенін айтып, артынан түсудің белгілерін нақтылауды сұрайды. Атап айтқанда, заңсыз қоңыраулар, цифрлық технологиялар арқылы аңду, кәмелетке толмағандарды соңына түсу немесе мұндай әрекеттердің қайталануы сияқты ауырлатушы жағдайлар үшін дербес, қатаң жаза енгізу ұсынылды. Басты мақсат - із кесушінің әрекеті физикалық зорлық-зомбылыққа немесе ауыр қылмысқа ұласып кетпей тұрғанда, бастапқы кезеңде-ақ құқықтық қорғауды қамтамасыз ету.

Қазіргі уақытта бұл петиция ресми қаралу үшін бірнеше кезеңнен өтуі тиіс. Әуелі 20 жұмыс күні ішінде тексеріліп, 10 күнде 50 бастапқы дауыс жинауы керек. Мұнан соң жалпыхалықтық дауыс беру ашылып, 50 мың қол жиналған жағдайда ғана Үкімет пен Әділет министрлігі арнайы жумыс тобын құрып, ұсынысты 40 жұмыс күні ішінде ресми түрде қарайтын болады.