Жаңа Ата заңның қазақ тіліндегі нұсқасы толықтай қайта жазылды – депутат

4 ақпанда Мәжілістің жалпы отырысында конституциялық реформа бойынша сөз сөйлеген Мақсат Толықбай, жаңа Конституция жобасы ел болашағына тікелей әсер ететін ауқымды құжат екенін атап өтті.

Депутаттың айтуынша, жаңа Конституция 95 баптан тұрады және оны әзірлеуге 130-дан астам қазақстандық маман қатысқан. Бұл – бұрынғы Конституциямен салыстырғанда анағұрлым кең әрі ашық жұмыс нәтижесі. Сондай-ақ құжаттың қазақ тіліндегі нұсқасы толықтай қайта жазылып, тілі ықшам әрі түсінікті болған.

"Қолданыстағы Конституцияның қазақша мәтінінде бірізділік жоқ, баптары шұбалаңқы, күрделі. Оны қарапайым халық түгілі, заңгерлердің өзі әрең түсінетін", – деді депутат.

Мақсат Толықбай жаңа Ата заңда Қазақстанның тарихи мемлекеттілігі мен аумақтық тұтастығы нақты бекітілгенін атап өтті. Оның сөзінше, ел аумағының бөлінуі немесе жекелеген өңірлерге ерекше мәртебе беру туралы қауесеттердің еш негізі жоқ.

"Сондай-ақ, бәз біреулер айтқандай,  «Президентке  қосымша  артық өкілет берілетіндей» жаңа норма қосылған жоқ. Президент жеті жылға бір-ақ рет сайланады, жақын туыстары саяси және басқару лауазымдарын атқара алмайды. Бұрынғы норма өзгеріссіз қалды", – деп тағы бір түйткілді мәселеге қатысты пікір білдірді Толықбай.

Депутат адам құқығы мен бостандығы Конституцияның басты құндылығы ретінде алғаш рет нақты айқындалғанын айтты. Енді әрбір азамат ұсталған сәттен бастап өз құқығын білуге және адвокат көмегін пайдалануға кепілдік алады. Адвокатураның мәртебесі де Конституция деңгейінде бекітіледі.

Сонымен қатар жаңа Конституцияда білім, ғылым және инновация мемлекеттің стратегиялық бағыты ретінде белгіленген. Бұл салаға қаржыны қысқарту енді Конституцияға қайшы әрекет саналады. Ал цифрлық қауіпсіздік пен жеке деректерді қорғау мәселесі алғаш рет Ата заңда көрініс тапқан.

Бүгінде интернет-алаяқтықтан зардап шегіп жатқан азаматтар өте көп. Цифрлық деректер-біздің жеке мүлкіміз. 1995 жылғы конституцияда «цифрлық қауіпіздік» деген бірде-бір тіркес жоқ. Жаңа редакцияда азаматтардың цифрлық кеңістіктегі жеке өмірін қорғау туралы бап алғаш рет ата заңда көрініс тапты

Мәжіліс депутаты неке ұғымы ер мен әйел арасындағы одақ ретінде нақты бекітілгенін, дін мен мемлекеттің ара-жігі айқын ажыратылғанын да атап өтті. Бұдан бөлек, коммерциялық емес ұйымдардың қаржылық ашықтығына қатысты талаптар күшейтіледі.

Сөз соңында Мақсат Толықбай жаңа Конституцияның басты мақсаты – «Әділетті Қазақстан» қағидатын ұран күйінде қалдырмай, нақты өмірлік бағдарға айналдыру екенін айтты. 

"Егер Америкада «америкалық арман» болса, біз де  «Әділетті Қазақстан» идеясын ұран күйінде қалдырмай,  ұлттық идеологияға айналдырдыруымыз қажет. Себебі, әділдік жоқ жерде ешқандай құндылық  сақталмайды", – деп түйіндеді Мәжілім депутаты.