Зейнетақы жинағын үй мен емделуге пайдалану қиындай түсті: БЖЗҚ жаңа жеткіліктілік шегін жариялады

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры (БЖЗҚ) есептеу әдістемесіне енгізілген өзгерістерді ескере отырып, 2026 жылға арналған зейнетақы жинақтарының ең төменгі жеткіліктілік шегін (ЗЖШ) ресми түрде жариялады. Жаңа ережелерге сәйкес, азаматтардың өз жарналарын үй алуға немесе емделуге мерзімінен бұрын пайдалану талаптары айтарлықтай қатаңдатылды.

Есептеудің жаңа әдістемесі қандай?

Бұдан былай жеткіліктілік шегін есептеудің жаңа механизмі болашақтағы зейнетақы төлемдерінің мақсатты көрсеткіштеріне негізделеді. Әр жас ерекшелігіне қажетті жинақ көлемі болашақ айлық төлемдердің келтірілген құны формуласы бойынша айқындалады. Есептеу барысында демографиялық көрсеткіштер, активтердің табыстылығы және инфляцияға сәйкес индекстеу параметрлері ескерілген.

Жаңа әдістеменің басты ерекшелігі — ол қаражатты ішінара алғаннан кейінгі болашақта түсетін зейнетақы жарналарын есепке алмайды. Бұл азаматтардың қарттық шақта ақшасыз қалу қаупін азайту үшін жасалған. Нәтижесінде, бұрынғы әдістеме бойынша жинақты шешіп алғандардың болашақ зейнетақысы медиандық жалақының 15%-ын ғана құраса, жаңа жүйе бұл көрсеткішті 40% деңгейінде сақтауға мүмкіндік береді.

Шекті мөлшерлер қаншалықты өсті?

Салымшының жасына байланысты жеткіліктілік шегі қазіргі деңгейден 79%-ға және одан да жоғары масштабта өсті. Салымшының жасы зейнетке неғұрлым жақын болған сайын, оның шотында болуы тиіс ең төменгі сомаға қойылатын талап та соғұрлым жоғарылайды. Мәселен, зейнет алдындағы жастағы азаматтар үшін шекті деңгей екі еседен астам уақытқа өскен.

2026 жылға арналған міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) есебінен ақшаны мерзімінен бұрын шешуге рұқсат беретін негізгі шекті деңгейлер (жас ерекшелігі бойынша):

Кімдердің ақшаны толық шешіп алуға құқығы бар?

Тұрғын үй жағдайын жақсарту мен емделуге зейнетақының бір бөлігін пайдалану құқығы заңды түрде сақталады. Алайда, бұл жеңілдікті төлемдері жоғалтқан табысының 40%-ынан кем емес көлемін құрайтын зейнеткерлер ғана жинақтарының жартысына дейін пайдалана алады. Ал зейнетақы аннуитетін рәсімдеген азаматтар мен еңбек сіңірген жылдары бойынша мемлекеттік қамсыздандыру алатын әскери және өзге де зейнеткерлер өз жинақтарын толықтай жұмсауға құқылы.

Қор өкілдерінің айтуынша, шекті деңгейдің көтерілуі жүйенің тұрақтылығын қамтамасыз ету және азаматтардың қарттық шағындағы әлеуметтік қауіпсіздігін нығайту үшін қажет болған стратегиялық қадам болып табылады.