Спорттағы патриотизм: Көк туды биіктететін нақты жеңіс пен ұлттық бірлік

Бүгінгі таңда спорт - жай ғана дене шынықтыру немесе кезекті бәсеке емес. Ол -мемлекеттің беделін айшықтайтын, қоғамдағы бірлік пен тұрақтылықты нығайтатын ең қуатты күштердің бірі. Спорт майданындағы патриотизм - құр айқай немесе уақытша эмоционалды хайп емес. Ол ең алдымен еліміздің Мемлекеттік рәміздеріне деген терең құрметтен және нақты фактілерге сүйенетін ұлттық мақтаныштан тұрады.

Алаңдағы спортшының жанкешті тері мен трибунадағы жанкүйердің жанарындағы от дәл осы патриотизм тоғысатын нүктеде тұр. Себебі кез келген үлкен жарыс - тек таблодағы есеп емес, ең алдымен елдің абыройы мен бірлігінің таразысы.

Үш ұйықтасақ түсімізге кірмейтін жағдайлардың бірі - әлемдік футболдың гранды, аты аңызға айналған «Реал Мадридтің» Қазақстанға келіп, Алматы төрінде матч ойнауы. Осындай тарихи оқиғалар мен халықаралық ірі бәсекелер кезінде жанкүйерлердің стадионға Мемлекеттік ту бейнеленген атрибутикамен келуі, беттеріне тудың суретін салып (грим), көк түсті киімдер киюі - ерекше патриоттық көрініс.

Рәмізге деген мұндай құрмет - спорттық мәдениеттің ажырамас бөлшегі. Мемлекеттік ту тек ресми ғимараттардың төбесінде тұратын әкімшілік атрибут қана емес, ол халықты, әсіресе жастарды біріктіретін, мақтаныш сезімін ұялататын «жанды символға» айналды. «Реал Мадрид» сияқты әлемдік деңгейдегі ұжымдардың елімізге келуі - Қазақстандағы бейбітшілік пен тұрақтылықтың, халықаралық инфрақұрылымдық сенімнің де жемісі.

Бұл патриоттық сезім тек стадион трибунасында емес, әлеуметтік желілерде де жарқын көрініс табуда. Соның бір айқын мысалы - жас футболшы Дастан Сәтпаевтың шетелдік үздік клубтардың біріне ауысып, ондағы алғашқы голын соғуы. Осы сәтте қазақстандық жанкүйерлер Threads желісінде Д. Сәтпаев бар чаттар мен парақшаларға ерекше қолдау білдіріп, белсенділікті рекордтық деңгейге жеткізді. Отандық жастардың бұл ұйымшылдығы мен цифрлық қолдауы тіпті шетелдік алып клубтарды таңғалдырып, ұлттық рухты асқақтата түсті.

Сонымен қатар патриотизмнің маңызды көрінісі - рәміздерді заң шегінде дұрыс қолдану. Қазақстанда Мемлекеттік туды пайдаланудың ресми бекітілген нақты заңнамалық тәртібі бар (Параграф заңнамалық базасына сілтеме). Ережеге сәйкес, туды үйге, автокөлікке орнатуға немесе стадионда желбіретуге рұқсат етілгенімен, ол таза болуы, жерге тимеуі, сондай-ақ киім, жарнама не коммерциялық мақсатта пайдаланылмауы тиіс. Стадионда туды жоғары ұстап, абыройын қорғау - заңды да шынайы патриотизмнің үлгісі.

Алайда стадиондағы жанкүйердің қолындағы тудың абыройы тек трибунадағы қолдаумен шектелмейді. Оның шынайы салмағы мен биіктігі жасыл алаңда, шаршы алаңда немесе мұз айдынында Қазақстанның намысын қорғап жүрген спортшылардың еңбегімен өлшенеді.

Қазақстан намысын халықаралық турнирлерде қорғап жүрген басқа этнос өкілдері немесе натурализацияланған спортшылар жеңіске жеткенде, ақпараттық кеңістікте түрлі пікірталастар туындап жатады. Мұндай сәтте ашу-ызаға немесе жеке эмоционалды пікірлерге салынбай, заңды фактіге сүйенген жөн.

Мысалы, мәнерлеп сырғанаудан Қазақстан намысын әлемдік аренада абыроймен қорғап жүрген Михаил Шайдоровтың кейсін алайық. Ол халықаралық жарыстарда күрделі элементтерді орындап, жеңіс тұғырына көтерілгенде - Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Гимні шырқалып, Көк туымыз биікке көтеріледі. Бұл - бұлтартпас факт. Бұл жердегі патриотизм этникалық шығу тегінде емес, мемлекеттік символдарға, еліміздің абыройына деген адалдықтан көрінеді. Осындай дарынды спортшыларымыздың жетістіктері мемлекет тарапынан да әрдайым назарға алынып, тиісті қолдауға ие болуда. Атап айтқанда, халықаралық аренада топ жарған спортшының еңбегін бағалаған Туризм және спорт министрлігі оның алдағы уақытта жаңа маусымдарға жан-жақты, сапалы дайындық жасауы үшін құқықтық-әдістемелік және қаржылық мәселелердің шешілуін қатаң бақылауға алып, ресми келісімшарттардың жасалуын қамтамасыз етті. Сонымен қатар үкімет тарапынан жеңімпаз спортшыларға арнайы сыйақылар беріліп, бапкерлер құрамы да марапатталды. Бұл өз кезегінде мемлекет пен спортшы арасындағы сенімді нығайтып, жас ұрпаққа үлгі болар кәсіби қолдаудың нақты көрінісіне айналды. Мұндай жүйелі қадамдар ел мақтаныштарының еңсесін тіктеп, Көк туымыздың әлем ареналарында әрқашан биікте желбіреуіне жол ашады.

Қазақстан - көпұлтты мемлекет. М. Шайдоров сияқты спортшыларымыздың және құрама командаларымыздағы түрлі этнос өкілдерінің бір тудың астында өнер көрсетуі -елдегі бейбітшілік пен тұрақтылықтың айқын айғағы.

Қорытындылай келгенде, спорт майданындағы патриотизм -бұл мемлекеттік рәміздерді орынды әрі заң талаптарын сақтай отырып құрметтеу, эмоцияға берілмей, елдің тұрақтылығы мен бірлігін сақтау. Алматыдағы тарихи матчтардағы трибуналық қолдау, Дастан Сәтпаев сынды жастарымыздың шетелдегі толағай табысы, Михаил Шайдоров сияқты спортшыларымыздың арқасында Олимпиада мен әлем ареналарында желбіреген әрбір Көк ту - Қазақстанның тұрақтылығы мен бірлігінің айқын дәлелі. Мемлекеттік туымыз желбіреп, Гимніміз асқақтай берген сайын біздің бірлігіміз де нығая бермек.