Сөз бостандығы – тек жеке адамның құқығы емес, мемлекеттің интеллектуалдық әлеуетін арттыратын стратегиялық ресурс - Әбенов
Дулат Абдраманов
Қоғамды кемел оймен, жүйелі сөзбен, еркін пікірмен дамытудың маңызы зор. Елдің ғылымы мен мәдениеті, инновациясы мен рухани қуаты – ой еркіндігі бар ортада ғана қалыптасады. Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның алғашқы отырысында Мәжіліс депутаты Мұрат Әбенов осындай ұсынысын жеткізді.
Оның айтуынша, шығармашылық, ғылыми және инновациялық жобаларға қолдау нақты құқықтық және институционалдық тетіктер арқылы жүзеге асуы тиіс.
«Бүгінгі таңда біз бір маңызды мәселеге бетпе-бет келіп отырмыз. Қоғамға пайдалы, салмақты, жауапты пікір айтатын азаматтардың ойы кейде тасада қалып, ал жеңіл-желпі сөздер мен жалған ақпарат тез таралып кететін жағдайлар бар. Бұл – қоғамның интеллектуалдық дамуына кері әсер ететін құбылыс. Сондықтан Конституциялық реформа аясында шығармашылық еркіндікті тек жариялап қана қоймай, оны нақты қорғайтын және қолдайтын нормаларды бекіту қажет деп есептеймін», – деп атап өткен Мұрат Әбенов бірқатар ұсыныстарын ортаға салды.
Ең алдымен, Конституцияда сөз бостандығы мен шығармашылық еркіндіктің мазмұнын нақтылап көрсету қажет екенін. Әбеновтің пікірінше, ол сын-пікір айтуға, жаңа идея ұсынуға, қоғамдық пікір білдіруге құқықтық негіз болады.
«Конституция деңгейінде зияткерлік меншік құқығын қорғауды күшейту қажет. Шығармашылық еңбек – нақты экономикалық және қоғамдық құндылық екені Конституциялық деңгейде танылуы тиіс. Сонымен қатар, мемлекет шығармашылық және ғылыми қызметке жағдай жасауға міндетті деген қағидатты бекіту маңызды. Оған қоса, қоғамдық маңызы бар ой-пікірлерді қолдайтын, сапалы контентті ынталандыратын жүйені қалыптастыру қажет. Бұл – жалған ақпаратқа қарсы күрестің де ең тиімді жолы», – деді ол.
Шығармашылық еркіндікке нақты кепілдік берілген елдерде ғылым мен мәдениет, сонымен қатар, экономика да қарқынды дамып жатқанын мысалға келтірген Мұрат Әбенов жастардың идеялары ел дамуына нақты үлес қосуы қажет екеніне тоқталды.
«Шығармашылық еркіндік пен зияткерлік меншікті қорғау Конституциялық реформаның маңызды өзегіне айналуы тиіс. Сондықтан бұл мәселе – тек құқықтық емес, елдің интеллектуалдық қауіпсіздігі мен болашағына тікелей қатысты», – деп атап өтті депутат.
Соңғы жаңалықтар
-
Астанада халықаралық таеквандо мерекесі басталды: ALTAIC Cup пен Kazakhstan Open-ға тоғыз елдің спортшылары жиналды
3 сағат бұрын
-
Алматыдағы ауыр жол-көлік оқиғасы: «Zeekr» жүргізушісі 10 жылға бас бостандығынан айырылды
5 сағат бұрын
-
Ақтөбе облысында мейрамханаға барған 100-ден астам адам уланып, ауруханаға түсті
5 сағат бұрын
-
Мәжіліс депутаттары Брест үшін болған шайқастарда қаза тапқан қазақстандық қаһармандарды еске алып, олардың рухына тағзым етті
6 сағат бұрын
-
Талғат Байсуфинов Қазақстан құрамасының бас бапкері қызметінен кетті
6 сағат бұрын
-
Алматылық дәрігерлер күн өткенде кофе мен мұздай суды қолдануға тыйым салды
7 сағат бұрын
-
Ұлыбритания Премьер-министрі Кир Стармер отставкаға кетті
8 сағат бұрын
-
«Өмір бойы өкініп өтемін»: Әл-Фарабидегі қайғылы апатқа кінәлі жүргізуші соңғы сөзін айтты
8 сағат бұрын
-
Әл-Фараби даңғылындағы үш адамның өмірін қиған жол апаты: Прокурор айыпталушыны 10 жылға соттауды сұрады
11 сағат бұрын
-
Каспий теңізінде мұнай төгілді
12 сағат бұрын
-
Түркістан облысында 200-ші ерікті өрт сөндіру құрамасы ашылды
12 сағат бұрын
-
Астана маңында жантүршігерлік жол апатынан бес адам қаза тапты
12 сағат бұрын
-
Қырғызстандағы қос фамилияға қатысты дау: Шежірешілер бастамаға қарсылық білдіруде
12 сағат бұрын
-
Мектеп директорларын іріктеу: Өтініш қабылдау мерзімі мен тестілеу кестесі жарияланды
13 сағат бұрын
-
АҚШ пен Иран бейбіт келісімге келе ме: Швейцарияда не шешілді?
13 сағат бұрын
-
Қазақстан боксшылары Қытайда өткен Әлем кубогында үздік үштікке енді
13 сағат бұрын
-
Скандинавтық жүріс депрессияны емдеуде тиімді нәтиже береді: ғалымдардың жаңа зерттеуі
13 сағат бұрын
-
Алакөлде «Алакөл алаулары – 2026» фестивалімен жаңа туристік маусым ашылды
1 күн бұрын
-
Қошанов Польша Сенатының Маршалымен екіжақты байланысты талқылады
3 күн бұрын
-
МӘЖІЛІС ТӨРАҒАСЫ ЧЕРНОГОРИЯ ПРЕЗИДЕНТІМЕН КЕЗДЕСТІ
3 күн бұрын
-
Димаш Құдайберген Шығыс Қазақстандағы халықаралық этникалық фестивальдің басты қонағы болады
3 күн бұрын
-
Абай облысында камера қателігінен салынған 172 айыппұл жойылды
3 күн бұрын
-
Астанада «GovHR Forum-2026» халықаралық форумы өтті: Мемлекеттік басқарудағы жаңашылдықтар талқыланды
3 күн бұрын
-
Ұлттық экономика министрлігі QR-төлемдер мен аударымдарға қатысты салықтық режим туралы түсініктеме берді
3 күн бұрын
-
Қазақстанда мұғалімдерді аттестаттаудың жаңа жүйесі енгізіледі
3 күн бұрын
-
Вьетнамға баратындарға ескерту: шекарадан өту тәртібі өзгерді
3 күн бұрын
-
Астанада GovHR Forum-2026 халықаралық форумы өтті: Қазақстанның мемлекеттік басқарудағы жаңа бастамалары
3 күн бұрын
-
Мәжіліс депутаттары шетелдік мамандармен сайлау заңнамасын жетілдіру мәселелерін талқылады
3 күн бұрын
-
ЖОО-ларға қабылдау басталды: талапкерлерге арналған маңызды ақпарат
3 күн бұрын
-
Атырау әкімдігінің шенеуніктері жеке меншік мектептің құрылысына бөгет болғаны үшін жазаға тартылды
3 күн бұрын
-
Ресей аймақтарында әуе қорғанысы 555 дронды атып түсіргені хабарланды
3 күн бұрын
-
АҚШ-та Қазақстан азаматы ұсталды: СІМ жағдайды бақылап отыр
3 күн бұрын
-
Қазақстанда ең қымбат саналатын «Хейлибери» мектептері тарихта қалмақ
3 күн бұрын
-
Денсаулық сақтау министрлігі еліміздің үздік перзентханалары мен балалар ауруханаларын анықтады
3 күн бұрын
-
Астаналық түлектер мектеп бітіру кешін қайырымдылық акциясына арнады
3 күн бұрын
-
Астанада мектептер мен индустриялық парк салу үшін 50-ден астам жер учаскелері алынады
4 күн бұрын
-
JET самокаттарын пайдалануға жаңа талаптар енгізіледі
4 күн бұрын
-
111 талапкерді грантқа түсіремін деп 70 млн тг жинаған алаяқ 4 жылға сотталды
4 күн бұрын
-
Черногория Президенті Қазақстанға ресми сапармен келеді
4 күн бұрын
-
Үкімет резервінен спортшылар мен жаттықтырушыларға сыйақы төленді
4 күн бұрын
-
Цифрлық технологияның арқасында диагностика жасау уақыты төрт есеге қысқарды – Тоқаев
4 күн бұрын
-
Тоқаев: Ұлт саулығы – еліміз үшін бәрінен қымбат құндылық
4 күн бұрын
-
eGov Mobile-да газ көрсеткіштерін жолдаудың жаңа тәсілі іске қосылды
4 күн бұрын
-
Төреғали Төреәлі Дастан Сәтбаевқа арналған жаңа әнін таныстырды
4 күн бұрын
-
Өзбекстанның тарихи голы тіркелді, бірақ жеңіс бұйырмады
4 күн бұрын
-
Өскеменде үш жасар бүлдіршін үйінен 1,5 шақырым жерден табылды
4 күн бұрын
-
Сенат депутаты «Жайлы мектеп» жобасын жүзеге асырудағы қаржылық тиімсіздікке қатысты мәселені көтерді
4 күн бұрын
-
Мәулен Әшімбаев отандық бизнестің мемлекеттік қаржыландыруға тәуелділігіне алаңдаушылық білдірді
4 күн бұрын
-
Денсаулық сақтау министрлігі 2027 жылға қарай стационарлық емдеуге жатқызу көрсеткішін 20%-ға төмендетуді жоспарлап отыр
4 күн бұрын
-
Apple өнімдері қымбаттайды: Тим Кук бағаның өсуін растады
4 күн бұрын