Семей полигоны: радиацияның әр адамға әсері жаңа әдіспен анықталмақ

Қазақстанда Семей ядролық полигонынан зардап шеккен азаматтарға радиацияның әсерін бағалаудың жаңа әдісі әзірленеді. Бұл туралы Премьер-министр Олжас Бектенов депутаттық сауалға берген жауабында мәлімдеді.

Жаңа әдісті Семей медицина университеті әзірлейді. Зерттеу 2026 жылдың соңына дейін аяқталып, оның қорытындысы 2027 жылы жарияланады.

Үкіметтің мәліметінше, жаңа тәсіл әрбір адамға радиацияның нақты қаншалықты әсер еткенін дәлірек анықтауға мүмкіндік береді. Осы зерттеу нәтижелері негізінде әлеуметтік қолдау шараларын жетілдіру және қажетті бюджет көлемін айқындау жоспарланып отыр.

«Дом» қоғамдық бірлестігінің жетекшісі Майра Әбенова мұндай зерттеудің қажет екенін айтты. Оның сөзінше, радиацияның адам ағзасына әсері әркімде әртүрлі болады.

«Полигонның дәл ортасында тұрғандардың кейбірі ауырмауы мүмкін, ал шеткері аумақта тұрған бір отбасының түгел сырқаттанған жағдайлары кездеседі. Бірақ бұл зерттеу барынша ашық әрі әділ жүргізіліп, оның нәтижесі халыққа қарапайым тілмен түсіндірілуі керек», – деді ол Азаттық радиосына.

Қазір Семей полигонынан зардап шеккен азаматтарға әлеуметтік қолдау Әлеуметтік кодекс пен басқа да заңдар негізінде көрсетіледі. 1949–1990 жылдары полигон әсер еткен аумақта тұрған, еңбек еткен немесе әскери қызмет өткерген адамдар осы санатқа жатады.

2026 жылғы 1 маусымдағы мәлімет бойынша, бір реттік өтемақыны 1,1 миллион адам алған. Оларға жалпы көлемі 17 млрд теңге төленген.