«Парламентте менен артық қазақ тілі үшін күрескен ешкім жоқ» – Қазыбек Иса
Сурет авторы: Мәжілістің баспасөз қызметі/ Ж.Жұмабеков
Мәжіліс депутаты, «Ақ жол» демократиялық партиясы фракциясының мүшесі Қазыбек Иса Жаңа Конституция жобасы талқыланған жиында мемлекеттік тіл мәселесін Парламент қабырғасында жүйелі түрде көтеріп келе жатқанын айтты.
Депутаттың айтуынша, қазақ тіліне қатысты бастамалар әрдайым бірдей қолдау таба бермеген.
«Парламентте Мемлекеттік тіл туралы заң қабылдау жайлы депутаттық сауал жасағанымда бір ауыз қолдау жасай алмай, қайта қазақ тіліне қарсы шыққандар қазір аяқ астынан тіл жайлы “ақыл” айтқыштарға айналыпты», – деді ол.
Қазыбек Иса соңғы жылдары Мәжілістегі тілдік орта айтарлықтай өзгергенін атап өтті. Бүгінде депутаттардың басым бөлігі қазақ тілінде сөйлейді, сондай-ақ өзге этнос өкілдерінің де мемлекеттік тілді меңгеруге бет бұрғаны байқалады.
Ол 2024 жылы «Ақ жол» партиясының бастамасымен Қазақстан азаматтығын алу үшін қазақ тілінен емтихан тапсыру талабын енгізу маңызды қадам болғанын айтты. Депутаттың пікірінше, бұл норма тіл мәртебесін нығайтып қана қоймай, ұлттық қауіпсіздікке де қызмет етеді.
Сонымен бірге Қазыбек Иса мемлекеттік қызметке қабылдауда қазақ тілін білу талабын күшейтіп, тілдік тестілеу жүйесін жетілдіру қажеттігін көтерді.
"Қазіргі геосаяси ахуалдың күрделігі сондай: тіл мәселесі қауіпсіздік факторына айналды. Бүгінгі әлемде ол ішкі саясаттан шығып, геосаяси құрал мен ықпал болып тұр. Сондықтан, өкінішке орай тілге қатысты кез келген қатаң шешім сыртқы күштерге ақпараттық және саяси манипуляция жасауға дайын аргумент болмақ. Тіл мәселесінің байыптылығы тұрақтылықты сақтайтын механизм қызметін атқаруда.Тәуелсіздікті алу қандай қиын болса, Тәуелсіздікті сақтап қалу да сондай қиын дейді данышпандар. Сондықтан бұл мәселеге біз байсалды байыппен, салмақты сабырмен қарауымыз керек", – деп ойын бөлісті депутат.
Депутат Жаңа Конституция жобасында мемлекеттік тілдің, ұлттық құндылықтардың және құқықтық егемендіктің нақты көрініс табуын қолдайтынын айтып, бұл құжатты ел болашағы үшін маңызды қадам деп бағалады.
Соңғы жаңалықтар
-
Абай облысының жастары жасанды интеллект көмегімен қосымша жасап үйренді
17 минут бұрын
-
Әуезов театры 100-маусымын үлкен премьерамен қорытындылайды
25 минут бұрын
-
Адвокат Санжар Боқаевтың соты қашан басталатынын айтты
17 сағат бұрын
-
Демалыс күндері қанша сағат ұйықтаған дұрыс
19 сағат бұрын
-
Жасанды интеллект министрлігі ұшақтардағы интернет қашан пайда болатынын айтты
19 сағат бұрын
-
УЕФА Суперкубогы 2028 жылы Астанада өтеді
20 сағат бұрын
-
Банктер арасында енді 1 миллион теңгеге дейін ақша аударуға болады
20 сағат бұрын
-
Тоқаев Оңтүстік Кореямен бейбіт атом бойынша серіктестік орнатуды ұсынды
20 сағат бұрын
-
Отбасы банк ислам ипотекасының қашан іске қосылатынын айтты
20 сағат бұрын
-
TikTok 86 миллионнан астам парақшаны жойды: ЖИ жасаған видеоларға бақылау күшейді
20 сағат бұрын
-
АҚШ-та қазақстандық әйел ұсталды
23 сағат бұрын
-
Қандас мәртебесін алғысы келетіндер үшін мемлекеттік тілден жаңа талап енгізілді
23 сағат бұрын
-
Қазақстан ЖИ саласында АҚШ пен Қытайдың бірін таңдай ма: вице-министр жауап берді
23 сағат бұрын
-
«Бұл - менің келесі мақсатым»: Елена Рыбакина мансабындағы жаңа белесті атады
1 күн бұрын
-
Сауд Арабиясына зымыран және дрон шабуылы жасалды: 13 адам жараланды
1 күн бұрын
-
Қазақстан әлемдегі бәсекеге қабілетті 40 экономиканың қатарына кірді
1 күн бұрын
-
Қытайға кіру тәртібі өзгерді: қазақстандықтар нені білуі керек
1 күн бұрын
-
Бұрынғы министр Асхат Оралов «Әділет» партиясының басшылығына келді
1 күн бұрын
-
Доллар 300 теңге болуы мүмкін бе: экономист болжамын айтты
1 күн бұрын
-
Қазақстан корей компаниясымен бірге спутник шығаруды жоспарлап отыр
1 күн бұрын
-
Трамп Ресей мен Украина энергетикалық бітімге келді деп мәлімдеді
1 күн бұрын
-
Қала күніне арналған рухани тарту: Алматылықтарды тегін кітап жәрмеңкесі күтеді
1 күн бұрын
-
2027 жылы Қазақстандағы орташа зейнетақы қанша болады
1 күн бұрын
-
«Қытайдан озықпыз»: Трамп жасанды интеллект дамуын баяулатуға қарсы шықты
1 күн бұрын
-
Құрылтай депутаттары азаматтарды жеке қабылдай бастайды
1 күн бұрын
-
Атырау қаласының әкімі қызметінен өз еркімен кетті
1 күн бұрын
-
Қазақстан мұнай өңдеу көлемін екі еседен астам арттырмақ
1 күн бұрын
-
The Finiko қаржы пирамидасының күдіктісі Түркиядан Қазақстанға жеткізілді
1 күн бұрын
-
Қазақстанның жылжымайтын мүлік нарығында сұраныс азайды
1 күн бұрын
-
Сұлулық өнімдерінің жасырын қаупі: L’Oreal қатерлі ісік тудыруы мүмкін
1 күн бұрын
-
Әлемдік мұнайдың 4 пайызына қауіп төнді: Brent 107 доллардан асты
2 күн бұрын
-
Катонқарағай әуежайының ашылу мерзімі өзгерді
2 күн бұрын
-
Таиландқа баратын қазақстандықтарға маңызды өзгеріс: жаңа тәртіп 15 қыркүйекте күшіне енеді
2 күн бұрын
-
Трамп Зеленскийден Ресейдің мұнай өңдеу зауыттарына соққы жасауды тоқтатуды талап етті
2 күн бұрын
-
Елена Рыбакина ресми түрде әлемнің бірінші ракеткасы атанды
2 күн бұрын
-
Тоқаев мемлекеттік сапармен Оңтүстік Кореяға барды
2 күн бұрын
-
ALGA! фестивалі Балқашта 500-ден астам оқушыны біріктірді
2 күн бұрын
-
Ақмарал Әлназарова қайтыс болғаннан кейін ағзасын донорлыққа беруге келісім берді
3 күн бұрын
-
Трамп Тоқаевты Қазақстан Тәуелсіздігінің 35 жылдығымен құттықтады
3 күн бұрын
-
Елена Рыбакина US Open чемпионы атанды
3 күн бұрын
-
Алматыда тағы бір сауда орталығында кітап беру пункті ашылды
3 күн бұрын
-
Санжар Боқаевтың ісі сотқа түсті
4 күн бұрын
-
Дәрігерлер Бақытжан Базарбек қатысқан жол апатында зардап шеккен азаматтың жағдайын айтты
4 күн бұрын
-
Күршімде қыс алды даярлық басталып, жылу инфрақұрылымы жаңғыртылуда
4 күн бұрын
-
Әлемді өзгерткен 11 қыркүйек: АҚШ-тағы терактіге 25 жыл
4 күн бұрын
-
Иран, OPEC+ және Қашаған: Қазақстан мұнайына үш жақтан қысым күшейді
4 күн бұрын
-
Binance Қазақстанда банк ашпақ
4 күн бұрын
-
Жасанды интеллектің адамзатты жойып жіберу қаупі 10 пайыздан асты – сарапшылар
4 күн бұрын
-
Қазақстан неліктен «Евровидение-2027» ән байқауына қатыса алмайды?
4 күн бұрын
-
Неліктен бірыңғай QR-мен төлеу әлі де барлық жерде бірдей іске аспай жатыр?
4 күн бұрын