Неге мораторийге қарамастан бензин қымбаттап жатыр

Елімізде соңғы бір жылда бензин бағасы шамамен 16%-ға өсті. Ең қатты қымбаттағаны – АИ-95 маркасы. Бұл жанармай түрі қазіргі мораторийге кірмейтіндіктен, баға өсімі тоқтаған жоқ. Бұл жөнінде 31 арна хабарлады.

Сарапшылардың дерегінше, АИ-92 бензині бір жыл ішінде орта есеппен 17–34 теңгеге қымбаттаған. 2025 жылдың қазан айынан бастап бұл марканың бағасын өсіруге мораторий енгізілген. Ал АИ-95 бағасы сол кезеңде 35–40 теңгеге өскен. Себебі оған ешқандай шектеу қолданылмайды, әрі алдағы уақытта да қымбаттай беруі мүмкін.

2025 жылдың желтоқсанында ел бойынша орташа баға: АИ-92 – 235 теңге, АИ-95 – 298 теңге, АИ-98 – 325 теңге болды. Энергетика министрлігі АИ-98-ді жаппай тұтынуға арналған жанармай қатарына қоспайтынын, оны имидждік өнім ретінде қарастыратынын бұған дейін мәлімдеген. Соған қарамастан, Қазақстандағы жанармай бағасы Орталық Азия елдерімен салыстырғанда әлі де төмен деңгейде қалып отыр.

Автосарапшылар жанармай нарығындағы сұраныс құрылымы өзгергенін айтады. Елдегі автопарк жаңарып, жаңа көліктер көбейген сайын жүргізушілер АИ-95-ке жаппай көше бастаған.

«Қазіргі жаңа автокөліктердің басым бөлігі АИ-95 пен одан жоғары жанармайды талап етеді. Автосалондарға барсаңыз, бензинмен жүретін қозғалтқыштардың барлығы дерлік 95-ке есептелген. АИ-92 біртіндеп екінші қатарға ығысып барады. Ол 90-жылдары 80-ші бензиннің жағдайына түсе бастады», – дейді “Жалпы жол” қауіпсіз жол қозғалысы қауымдастығының президенті Арсен Шакуов.

Сұраныстың артуына байланысты ел ішінде бензин өндірісі де ұлғайып отыр. Өткен жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанда шамамен 6 млн тонна жанармай өндірілген. Бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 10%-ға жуық артық.

Сарапшылардың пікірінше, бағаны нақты тежеу үшін мораторийді тек АИ-92 емес, АИ-95 пен АИ-98 маркаларына да қолдану қажет. Себебі дәл осы жанармай түрлері күнделікті қолданыста барған сайын кең таралып келеді.