Мұнай бағасы 100 доллардан асты

Әлемдік нарықта Brent маркалы мұнайдың бағасы барреліне 100 доллардан асып, шілдеден бергі ең жоғары деңгейге көтерілді. 10 қыркүйек таңында Brent шамамен 101,10 доллардан саудаланып жатыр, деп хабарлады Reuters.

Бір күн бұрын Brent 3,4 пайыз қымбаттап, сауда қорытындысында 101,21 долларға жеткен. Ал АҚШ-тың WTI мұнайы 96,05 долларға дейін көтерілді. 10 қыркүйек таңында оның бағасы шамамен 96,24 доллар болды. Brent тамыздың басынан бері шамамен 30 пайыз қымбаттаған.

Мұнай бағасының күрт өсуіне Таяу Шығыстағы қақтығыстың ушығуы және Парсы шығанағынан мұнай жеткізуге қатысты қауіптің күшеюі әсер етіп отыр. Иран АҚШ-тың бес ирандық танкерді жоюына жауап ретінде 10 кемеге шабуыл жасағанын мәлімдеді. Бұған қоса, Йемендегі хуситтердің Сауд Арабиясына шабуылдары балама мұнай тасымалы бағыттарына қатысты алаңдаушылықты күшейтті.

Нарықтағы басты қауіптің бірі – Ормуз бұғазындағы жағдай. Соғысқа дейін бұл бағыт арқылы әлемдегі мұнай мен сұйытылған табиғи газ жеткізілімінің шамамен бестен бірі өткен. Қазір бұғаздағы мұнай тасымалы айтарлықтай азайған. 9 қыркүйекте Ормуз арқылы небәрі жеті кеме өткен, бұл соңғы он күндегі орташа көрсеткіштен төмен.

Reuters талдаған деректерге сәйкес, Парсы шығанағынан мұнай экспорты соғысқа дейінгі көлемнің шамамен үштен екісіне ғана жетіп отыр. Кейбір танкерлер шабуылдан қорғану үшін орналасқан жерін көрсететін құрылғыларын өшіріп, жасырын бағытпен қатынауға мәжбүр.

Мұнайдың қымбаттауы әлемдік қаржы нарығына да әсер етті. 9 қыркүйекте АҚШ-тың негізгі қор көрсеткіштері төмендеп, Азия нарықтарында да құлдырау байқалды. Инвесторлар энергия бағасының жоғары болуы инфляцияны қайта үдетуі мүмкін деп қауіптеніп отыр.

Қазақстан үшін мұнай бағасының өсуі экспорттық түсім тұрғысынан маңызды. Алайда ел мұнайының негізгі экспорттық бағыты – Каспий құбыр консорциумы да соңғы уақытта ұшқышсыз ұшу аппараттарына байланысты бірнеше оқиғаға тап болды. 8 қыркүйектегі соңғы оқиғадан кейін теңіз терминалында мұнай тиеу уақытша тоқтатылғанымен, кейін қайта жалғасты. Қазақстандық жөнелтушілерден мұнай қабылдауға шектеу қойылған жоқ.