$ 441.77 € 502.38 ₽ 5.23

МРТ зерттеуі: Түнде жанып тұратын шамдар мен экран жарықтары жүрек ауруына алып келеді

Редакция
28 қыркүйек 2026, 12:39
МРТ зерттеуі: Түнде жанып тұратын шамдар мен экран жарықтары жүрек ауруына алып келеді Сурет авторы: Edwin Tan - Getty Images

Бүгінгі таңда түнде смартфон қарау немесе бөлмеде әлсіз жарықты жағып қойып ұйықтау әдеттегі жағдайға айналған. Алайда ғалымдар бұл әдеттің тек ұйқы сапасын төмендетіп қоймай, жүрек-қан тамырлары жүйесіне де салмақты қауіп төндіретінін дәлелдеді. European Heart Journal журналында жарияланған жаңа зерттеу нәтижесіне сәйкес, ұйқы кезіндегі түнгі жарық - тіпті ол қарапайым смартфон экранынан бөлінетін сәуледен әлдеқайда әлсіз болса да - жүрек бұлшықеттерінің патологиялық өзгерістеріне алып келеді.

Ғалымдар ауқымды медициналық эксперимент аясында жүрек аурулары жоқ 11 000-нан астам қатысушының ұйқы кезіндегі жарық деңгейін 7 күн бойы арнайы білезік датчиктері арқылы бақылап, арада 3 жыл өткен соң олардың жүрегін магнитті-резонанстық томографиядан (МРТ) өткізген. Зерттеу қорытындысы бойынша, түнде 3 люкс және одан жоғары жарықта, яғни ай сәулесінің жарықтығына тең деңгейде ұйықтаған адамдардың жүрек құрылымында айтарлықтай өзгерістер анықталған. Атап айтқанда, олардың жүрек бұлшықеттері қалыңдап, жиырылу мен қан айдау тиімділігі төмендеген. Медицина мамандарының айтуынша, мұндай өзгерістер кейіннен жүрек жеткіліксіздігі мен жүрек ырғағының бұзылуына, яғни атриальды фибрилляцияға (AFib) ұласуы мүмкін.

Зерттеуге жетекшілік еткен Тюлейн университетінің профессоры Лу Ци түнгі жарықпен ластану жүрек-қан тамырлары ауруларының жаңа қауіпті факторана айналғанын мәлімдеді. Оның сөзінше, бұл көрсеткіштер клиникалық дәрігерлер мен денсаулық сақтау саласының саясаткерлеріне түнгі жарықты азайтуды жүрек ауруларының алдын алудың негізгі стратегияларының бірі ретінде қарастыру қажеттігін дәлелдейді.

Осы орайда Майнц университетінің профессоры Томас Мюнцель мен Ұлттық ұйқы қоры жүректі қорғауға арналған кешенді кеңестер ұсынады. Олар ең алдымен теледидар, смартфон, планшет және компьютер экрандарын ұйқыға дейін кемінде 1 сағат бұрын толық өшіруді талап етеді. Бұдан бөлек, үйдегі тұрмыстық техникалардың жанып тұратын LED-индикаторларын бұғаттау, бөлме терезесіне сәуле өткізбейтін тығыз blackout перделерін ұстау және түнде жарық аса қажет болған жағдайда тек бәсеңдетілген сары түсті шамдарды пайдалану ұсынылады. Ғалымдар бөлмені мүмкіндігінше тас қараңғы етіп ұйықтау жүрек-қан тамырлары жүйесінің бұзылуынан қорғайтын ең арзан әрі тиімді әдіс екенін атап өтеді.

Соңғы жаңалықтар