Қыкүйек пе, қыргүек пе: ғалымдар қазақ тіліндегі сөздердің жазылуын қайта қарайды

«Қыркүйек» пе, әлде «қыргүйек» пе? Әлеуметтік желідегі қызу пікірталас пен ел ішіндегі дау-дамай мемлекеттік аппарат деңгейіне дейін жетті. Осыған байланысты Қазақстанда соңғы 13 жылда алғаш рет қазақ тілінің жаңа Орфографиялық сөздігін әзірлеу қолға алынбақ. Мемлекеттік кеңесші Ерлан Карин өз парақшасында бұл мәселенің маңыздылығына тоқталып, ауқымды жұмыстардың басталғанын хабарлады.

Бүгінде қазақ тілі ресми іс қағаздарын жүргізудің толыққанды құралына айналғандықтан, сөздердің дұрыс жазылуы мемлекеттік қызметкерлер арасында да үлкен талқылау тудырып отыр. Дегенмен мемлекет қай сөздің қалай жазылуы керектігіне тікелей араласпайды. Бұл жауапты міндет тіл саясатына жауапты ведомство басшыларына және есімі елге белгілі ғалымдарға жүктеледі. Ал билік өкілдері тек процесті жалпы координациялауды өз мойнына алады.

Мемлекеттік кеңесшінің айтуынша, алдымен беделді ғалымдардан арнайы жұмыс тобы құрылып, сөздіктің су жаңа жобасы дайындалады. Содан кейін ғана дайын еңбек ведомствоаралық комиссияның қарауына ұсынылып, ресми түрде бекітіледі.

Елімізде соңғы рет Орфографиялық сөздік 2013 жылы жарық көрген болатын. Арада өткен 13 жыл ішінде қоғамдық-әлеуметтік өмірге және күнделікті қолданысқа жүздеген жаңа сөз енді. Олардың жазылу нормалары реттелмегендіктен, қазіргі таңда тіл мамандары мен тұрғындар арасында жиі келіспеушіліктер туындауда.

Ерлан Карин бұл жауапты іске нағыз ұлттық жоба ретінде қарау қажеттігін атап өтті. Жаңа сөздікті дайындау барысында сапаға басымдық беріліп, асығыстыққа бой алдырмау, сонымен бірге процесті созбалаңға салмау басты талап ретінде қойылды.