Көлік мінгісі келетіндердің назарына: Көлік несиесін алу неге қиындамақ

Қазақстанда автонесие алу талаптары айтарлықтай қатаңдатылмақ. Сәнді темір тұлпар мінуді жоспарлап жүрген отандастарымыз үшін 2027 жылдан бастап жаңа ережелер күшіне енбек.

Бұл туралы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің (ҚНРДА) төрағасы Мәдина Әбілқасымова «BESmedia» басылымына берген сұхбатында мәлімдеді. Ендігі жерде көлік несиесін рәсімдеу кезінде қарыз алушының борыштық жүктеме коэффициенті (БЖК) міндетті түрде есепке алынады.

Бұған дейін автонесие алу үшін клиенттің күнделікті шығындары туралы мәлімет жеткілікті болса, алдағы уақытта жағдай түбегейлі өзгереді. Мәдина Әбілқасымованың түсіндіруінше, көлік несиесі кепілді қарыз түріне жататындықтан, оның пайыздық мөлшерлемесі төмен болып келген және оған бұрын қатаң шектеулер қойылмаған. Алайда, бұл жеңілдіктің де шегі бар.

«Реттеу деңгейін анықтау мақсатында арнайы мониторинг кезеңін енгізу туралы шешім қабылданған болатын. Яғни, автонесиелер бойынша борыштық жүктеме коэффициентінің сақталуын бақылау мерзімі осы жылдың соңында аяқталады. Ал келесі жылдан бастап бұл талаптар толықтай қолданысқа енгізіледі», – деді агенттік басшысы

Борыштық жүктеме коэффициенті (БЖК) – бұл азаматтың барлық несиелері бойынша ай сайынғы төлемдерінің оның ресми айлық табысына қатысты арақатынасы. Еліміздегі заңнама бойынша, банктер мен микроқаржы ұйымдары (МҚҰ) үшін бұл көрсеткіш 50%-дан аспауы тиіс. Яғни, егер сіздің барлық несиеңіздің ай сайынғы төлемі табысыңыздың жартысынан асып кетсе, банк сізге жаңа автонесие беруден бас тартады.

Айта кетерлігі, 2025 жылдың басында агенттік бұл ережеге өзгерістер енгізіп үлгерген. Егер бұған дейін банктер тек жаңа көлік сатып алу кезінде ғана бұл коэффициентті есептемей келген болса, енді бұл жеңілдік жойылып, қатаң талаптар тіпті қолданылған (ескі) автокөліктерге де таралатын болады.

Демек алдағы уақытта несиеге көлік алу тек табысы жоғары және қарызы жоқ азаматтардың ғана еншісінде болуы мүмкін.