ҚМДБ бірнеше пәтуа шығарды

Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы (ҚМДБ) заманауи технологиялар мен әлеуметтік желілерге қатысты бірқатар пәтуа жариялады. Құжаттарда дипфейк, дипностальгия технологияларын қолдану және әлеуметтік желідегі фолловер санын ақылы түрде арттыру мәселелерінің шариғи үкімі түсіндірілген.

Дипфейкке қатысты пәтуа

ҚМДБ мәлімдеуінше, жасанды интеллект көмегімен адамның айтпаған сөзін айтқандай немесе істемеген әрекетін істегендей етіп көрсететін дипфейк технологиясын зиянды мақсатта қолдануға шариғатта қатаң тыйым салынады. Мұндай әрекет жалған ақпарат таратуға, адамдарды алдауға, қоғам ішінде іріткі салуға әкелуі мүмкін. Діни басқарма мұны алдау мен өзгеге зиян келтіру ретінде бағалап, ислам қағидаларына қайшы екенін атап өтті.

Шешім:

Дипфейк технологиясы арқылы адамның шын мәнінде айтпаған сөздерін айтқандай немесе істемеген іс-әрекеттерін істегендей етіп жалған ақпарат таратуға, адамдарды алдауға шариғатта тыйым салынады.

Дипностальгияға қатысты пәтуа

Дипностальгия (Deep Nostalgia) – марқұмдардың фотосуреттерін анимациялау арқылы «жандандыратын» технология. Бұл мәселеде ғалымдар арасында әртүрлі көзқарас бар екені айтылды. ҚМДБ түсіндіруінше, егер бұл технология марқұмды кемсітуге, қорлауға, туыстарының қайғысын күшейтуге немесе алдамшылыққа әкелсе, оны қолдануға болмайды. Сонымен қатар марқұмның бейнесін рұқсатсыз өзгерту оның жеке құқығын бұзу болып саналады.

Ал қажетті жағдайда, белгілі бір шарттар сақталған кезде ғана қолдануға рұқсат берілуі мүмкін. Атап айтқанда, туыстарының рұқсаты болуы, алдау болмауы және психологиялық зиян келтірмеуі тиіс.

Шешім:

1. Дипностальгия (Deep Nostalgia) технологиясын қолдану барысында алдамшылық, марқұмды кемсіту, туыстарының қайғысын күшейту секілді жағдаяттар орын алса, оны қолдануға тыйым салынады.
2. Қажеттілік жағдайда дипностальгияны жоғарыдағы шарттар негізінде қолдануға рұқсат.

Фолловер санын ақылы түрде арттыру үкімі

ҚМДБ әлеуметтік желілерде тіркелуші санын көбейту мәселесіне де тоқталды. Діни басқарманың түсіндіруінше, парақшаны шынайы қолданушылар арқылы жарнамалап, аудиториясын кеңейтуге және мұндай қызметке ақы төлеуге шариғатта рұқсат етіледі. Ал фолловер санын жалған, бот аккаунттар арқылы көбейту – алдамшылық әрі кісі ақысын жеу болып есептеледі.

Шешім:
Фолловер санын шынайы қолданушылар арқылы арттыруға рұқсат етіледі. Жалған, бот аккаунттар арқылы көбейтуге және оған ақы төлеуге тыйым салынады.