Қазір салынып жатқан үйлер 10–15 жылда жаппай тозуы мүмкін – сарапшы

Көктем сайын жеңілдетілген ипотекалық бағдарламалар іске қосылғанда тұрғын үй нарығы жанданады. Алайда Qazaq Expert Club сарапшысы Диляра Сейітнұрованың айтуынша, бұл үрдіс құрылыс сапасына кері әсер етіп отыр. Оның пікірінше, мемлекеттік бағдарламалар аясында шаршы метр бағасын 350–400 мың теңге шегінде ұстап тұру талабы девелоперлерді шығынды қысқартуға мәжбүрлейді.

– Құрылыс материалдарының, логистиканың және еңбекақы қорының қымбаттауын ескерсек, сапалы нысанның нақты өзіндік құны бұл межеден әлдеқайда жоғары. Пайданы 10–15% деңгейінде сақтау үшін компаниялар сападан үнемдеуге барады, – дейді сарапшы.

Оның сөзінше, үнем ең алдымен қасбет жүйелерінен, жылу оқшаулаудан, инженерлік желілерден және лифт жабдықтарынан көрінеді. Желдетілетін қасбеттің орнына арзан «дымқыл қасбет» қолданылады, сапалы құбырлар мен сорғы стансалары белгісіз баламаларға ауыстырылады, ал дыбыс оқшаулау талапқа әрең сай келеді. Мұндай тәсіл 3–5 жылдан кейін ақаулардың пайда болу қаупін арттырады.

Сарапшының бағалауынша, көктемгі ипотекалар құрылыс материалдары бағасының өсуін де жеделдетеді. Ұлттық статистика бюросының дерегіне сәйкес, құрылыс-монтаж жұмыстары мен материалдар индексі жыл сайын өсіп отыр, ал мемлекеттік бағдарламалардағы баға шегі баяу индекстеледі. Соның салдарынан құрылысшылар қысқа мерзімде үлгеру үшін жұмыстарды жеделдетіп, кадр тапшылығы жағдайында технологиялық талаптарды бұзуы мүмкін.

– Егер тәсіл өзгермесе, 10–15 жылдан кейін жаппай күрделі жөндеуді қажет ететін тұрғын үй қоры қалыптасады. Бұл шығын мемлекет пен азаматтардың мойнына түседі, – деп ескертеді Диляра Сейітнұрова.

Ол баға шегін құрылыс материалдарының ресми индексіне байлап, жобаларды міндетті техникалық аудиттен өткізу және сапалы құрылыс салған компаниялардың клиенттеріне төмен пайыздық мөлшерлеме ұсыну сияқты жүйелі шараларды енгізуді ұсынады.