Қазақстанның жаңа Конституциясының бастапқы жобасы әзірленді

Қазақстанда Конституциялық комиссия жаңа Конституцияның алғашқы нұсқасын дайындады. Бұл туралы Конституциялық сот төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов мәлімдеді.

Оның айтуынша, құжат преамбуладан, 11 бөлім және 95 баптан тұрады. Жобаны әзірлеу барысында соңғы алты ай ішінде азаматтардан, қоғамдық бірлестіктерден, саяси партиялар мен сарапшылардан түскен ұсыныстар, сондай-ақ комиссия мүшелерінің ескертулері мен ұсынымдары ескерілген.

Жобаның «Конституциялық құрылыстың негіздері» деп аталатын бірінші бөлімінде Қазақстан унитарлы мемлекет ретінде бекітіліп, басқару формасы президенттік республика екені көрсетілген. Әкімшілік-аумақтық құрылымды қарапайым заңмен емес, конституциялық заң арқылы айқындау ұсынылып отыр. Суверенитет, тәуелсіздік, унитарлық құрылым, аумақтық тұтастық пен басқару нысаны өзгертілмейтін негізгі құндылықтар ретінде белгіленген. Сондай-ақ мемлекеттің суверенитеті халыққа тиесілі екені нақты көрсетілген.

Жаңа Конституция жобасында елдің сыртқы саясат ұстанымдары жаңартылып, Конституциялық сотқа халықаралық ұйымдар шешімдерінің орындалуын бағалау құзыреті беріледі. Сонымен қатар «республикалық референдум» атауы «жалпыхалықтық референдум» болып өзгертіліп, меншікке қатысты нормалар нақтыланған. Қылмыстық процесс аясында азаматтардың жеке бас бостандығын қорғау кепілдіктерін күшейту де көзделген.

Құжатта президент сайлауын өткізу мерзімдері мен ант қабылдау тәртібі айқындалып, Мемлекет басшысының өз еркімен қызметтен кету құқығы бекітілген. Ал мемлекеттік кеңесші Ерлан Қарин қоғамның рухани-адамгершілік құндылықтарына қатысты тұжырым әртүрлі пікірлерге байланысты БҰҰ-ның халықаралық пактілеріне сай қайта қаралғанын атап өтті.

Конституциялық комиссияның алтыншы отырысын қорытындылаған Конституциялық сот төрайымы Эльвира Азимова азаматтардың құжатпен танысуы үшін Конституция жобасын «Егемен Қазақстан» және «Казахстанская правда» басылымдарында, сондай-ақ Конституциялық соттың ресми интернет-ресурсында жариялауды тапсырды.

Азаматтар мәтінмен танысқаннан кейін комиссияның жұмысы жалғасады. Жаңа Конституция жобасында мемлекеттіліктің негізгі тіректері сақталып, адам, оның құқықтары мен бостандықтары ең жоғары құндылық ретінде танылатыны, сондай-ақ биліктің есептілігі мен құқықтарды қорғау тетіктерін күшейту көзделгені атап өтіледі.