Қазақстандағы конституциялық реформа: Референдум қалай өтеді?

Елімізде жаңа Конституция жобасы бойынша республикалық референдум өткізуге дайындық жұмыстары қызу жүріп жатыр. Дауыс беру күні 2026 жылғы 15 наурызға белгіленді, деп хабарлайды Kazinform.

Референдумды дайындау мен өткізуге Орталық сайлау комиссиясы жауапты. Ол Орталық референдум комиссиясының функцияларын атқарады. Науқанның жалпы ұзақтығы тағайындалған күннен бастап дауыс беру күніне дейін 32 күнді құрайды.

Орталық референдум комиссиясының мүшесі Азамат Айманакумовтың мәлімдеуінше, референдумға 12 416 759 Қазақстан азаматы қатыса алады. Ел бойынша барлығы 10 413 учаске жұмыс істейді:

• 9 779 учаске — азаматтардың тіркелген жері бойынша;
• 634 учаске — уақытша болу орындарында;
• 82 учаске — әлемнің 64 еліндегі Қазақстан өкілдіктерінде ашылады.

Үгіт-насихат жұмыстары БАҚ, митингілер мен жиналыстар, сондай-ақ баспа материалдарын тарату арқылы жүргізіледі. Алайда, заңнамада қатаң шектеулер бар:

• Анонимді материалдарды таратуға тыйым салынады (айыппұл — 25 АЕК).
• Конституциялық құрылымды күштеп өзгертуді, елдің тұтастығын бұзуды немесе әлеуметтік алауыздықты насихаттауға жол берілмейді.
• «Тыныштық күні» үгіт жүргізгендерге 15-тен 35 АЕК-ке дейін айыппұл қарастырылған.

Референдумды өткізуге алдын ала бағалау бойынша 20,8 млрд теңге жұмсалады. Бұл қаражаттың 75%-ы учаскелік комиссия мүшелерінің еңбегін төлеуге бағытталады.

Орталық референдум комиссиясының төрағасы Нұрлан Әбдіров қазақстандықтарды маңызды тарихи сәтте белсенділік танытуға шақырды:

«Сіздерді азаматтық жауапкершілік танытып, 2026 жылғы 15 наурызда республикалық референдумға қатысу құқығыңызды іске асыруға шақырамыз!» - деді Н. Әбдіров.

Еске сала кетейік, 12 ақпанда азаматтар мен сарапшылардың ұсыныстары ескерілген жаңа Конституция жобасы жарияланған болатын. Сондай-ақ, Астанада жетекші саяси күштер бірігіп, «Әділетті және Прогрессивті Қазақстанның Халықтық Конституциясы үшін!» атты жалпыұлттық коалиция құрды.