Қазақстанда балаларға күн сайын 5 қылмыс жасалады: 60-70%-ы жақындарынан

Қазақстандағы балалардың қауіпсіздігі мен құқықтарының қорғалу деңгейі туралы Бала құқықтары жөніндегі уәкіл Динара Закиева «24KZ» арнасына берген сұхбатында мәлімдеді. Омбудсменнің айтуынша, елімізде күн сайын кәмелетке толмағандарға қатысты орташа есеппен 5 қылмыстық оқиға тіркеледі. Бұл деректердің ең алаңдатарлық тұсы - заң бұзушылықтардың 60-70%-ы баланың ең жақын адамдары, яғни ата-аналары немесе бірге тұратын жақындары тарапынан жасалуы. Қылмыстардың үй ішінде болуы оларды ерте анықтау мен алдын алу жұмыстарын қиындатып отыр.

Мемлекеттік бақылау және статистика:

Өткен жылы бала тәрбиесіне немқұрайлы қараған 29 мың ата-ана әкімшілік жауапқа тартылды. Оның ішінде 1126 адам ата-ана құқығынан айырылса, тағы 661-інің құқығы шектелген. Президент тапсырмасымен енгізілген жаңа заңдар мен өңірлерде ашылған отбасын қолдау орталықтарының нәтижесінде аса ауыр қылмыстар көрсеткіші төмендеді. Мәселен, кісі өлтіру деректері 10%-ға, ал денсаулыққа ауыр зиян келтіру фактілері 54%-ға азайған.

Дегенмен кәмелетке толмағандардың өздері жасаған қылмыстар 30%-ға өскен. Бұл құқық бұзушылықтардың басым бөлігі қаржылық және тұлғааралық сипатта.

Омбудсмен мектептегі буллинг мәселесіне де тоқталып, оның алдын алу үшін «ДосболLIKE» және «Адал азамат» бағдарламалары жұмыс істеп жатқанын атап өтті. 2025 жылдың басында бала құқығын бұзуға қатысты 171 дерек тіркелсе, «111» сенім телефонына 124 мыңнан астам өтініш түскен. ЮНИСЕФ зерттеулері көрсеткендей, шынайы жағдай ресми статистикадан әлдеқайда күрделі болуы мүмкін.

Осы мәселелерді шешу мақсатында «Қазақстан балалары» бағдарламасы аясында мамандардың біліктілігін арттыру, жұмыс стандарттарын енгізу және психологтар мен қамқоршы мамандардың еңбекақысын көбейту жоспарлануда.