Қазақстанда «Бостон некесі» белең алуда: Бұл қандай неке және ол несімен танымал?

Ғашықтар күні қарсаңында қоғамда дәстүрлі отбасылық құндылықтармен қатар, тұрмыс кешудің баламалы түрлері қызу талқыға түсуде. Соңғы уақытта Қазақстанда әйелдердің өзара бірігіп, романтикалық қатынассыз бір шаңырақ астында тұруы - «Бостон некесі» (Boston marriage) термині жиі айтыла бастады, деп хабарлайды Informburo.kz.

«Бостон некесі» дегеніміз не?

Бұл термин XIX ғасырдың соңында АҚШ-та пайда болған. Бұл - экономикалық тұрғыдан тәуелсіз екі әйелдің бірге тұрып, ортақ шаруашылық жүргізуі, бірақ араларында ешқандай романтикалық немесе жыныстық қатынастың болмауы. Қазақстанда бұл формат туралы белгілі продюсер Назира Бақаева алғаш рет ашық айтқан болатын.

Мақала кейіпкерлерінің бірі, 29 жастағы алматылық Айғаным Нұпбай ажырасқаннан кейін бала күтушісімен (19 жастағы студент) бірге тұруды жөн көрген.

 «Мен қаржылық шығындарды - пәтерақы, азық-түлікті өз мойныма алдым, ал ол балаға қарасуға және үй жинауға көмектеседі. Біз апалы-сіңлілі сияқтымыз. Бұл - романтика емес, тұрмыстық қолдау», - дейді Айғаным. Оның айтуынша, мұндай серіктестік әйелге өзін дамытуға және психологиялық жүктемені азайтуға мүмкіндік береді.

Тағы бір кейіпкер Индира Баянхан сіңлісімен және балаларымен бірге тұрады. Ол дәстүрлі некені жоққа шығармайды, бірақ серіктестікте жауапкершілік пен теңдіктің маңыздылығын баса айтады:

 «Мен өзім сияқты күйеуім болғанын қалар едім. Жұмыстан келген соң диванда жатпай, үй шаруасына көмектесетін, құрметтейтін адам керек».

Сарапшылар пікірі: Бұл жаңалық емес, қажеттілік

ЮНФПА-ның Қазақстандағы құрметті елшісі Ақмаржан Күшербаеваның пайымдауынша, бұл формат қазақ қоғамында бұрыннан бар. Мысалы, «Ана үйлерінде» әйелдердің бірігіп пәтер жалдауы немесе жалғызбасты әжелердің бірге тұруы - өмір сүру стратегиясының бір түрі.

Негізгі себептер:

• Қолдаудың тапшылығы: Дәстүрлі некеде әйелдер тұрмыстық және бала тәрбиесі бойынша жалғыз қалып жатады.
• Экономикалық тиімділік: Үлкен қалаларда пәтер жалдау мен бала күтімін бөлісу қаржылық салмақты жеңілдетеді.
• Қауіпсіздік: Тұрмыстық зорлық-зомбылық көрген әйелдер өзге әйелдермен бірігу арқылы өздерін қорғалған сезінеді.

Психолог Камилла Төлегенованың айтуынша, әйелдердің бұл таңдауы - ерлерден біржола бас тарту емес, тәуелділіктен шығу.

«Әйелдердің әлеуметтік және экономикалық рөлі өзгерді. Олар енді жай ғана аман қалуды емес, дамуды қалайды. Бұл неке институтының дағдарысы емес, оның эволюциясы», - дейді маман.

Мамандар мұндай одақтардың заң жүзінде қорғалмағанын ескертеді. Мүліктік немесе құқықтық мәселелерде қиындық туындамас үшін алдын ала келісімшарттар жасау маңызды. Қазақстандағы «Бостон некесінің» белең алуы - қоғамдағы әйелдердің өзара қолдауға (сестринство) деген сұранысының артқанын көрсетеді.