Қазақстанда не үшін электромобильдер қымбаттап жатыр?

Қазақстанда электрокарларды баж салығысыз әкелу кезеңі ресми түрде тоқтатылды. Енді «жасыл» көлік мінгісі келетіндер үшін шығын көлемі айтарлықтай артады, деп хабарлайды inbusiness.kz

2025 жыл электромобиль нарығы үшін нағыз «бум» болды. Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) шеңберінде Қазақстанға 15 000 электромобильді баж салығысыз әкелуге рұқсат берілген болатын. Алайда халықтың сұранысы квота көлемінен асып түсті:

• 14 қазан 2025 жыл: 15 000 көліктік лимит толық таусылды.
• Жыл қорытындысы: Барлығы 16 108 электромобиль әкелінді.
• Нәтиже: Квотадан кеш қалған 1 108 иесі көліктерін толық тарифпен рәсімдеуге мәжбүр болды.

2026 жыл: Квота жоқ, жаңа ережелер күшінде

Мемлекеттік кірістер комитетінің (МКК) хабарлауынша, қазіргі уақытта жеңілдікті квота қолданылмайды. Жаңа квоталар туралы шешім Еуразиялық экономикалық комиссия (ЕЭК) деңгейінде әлі талқыланып жатыр. Сондықтан қазіргі уақытта электромобиль әкелушілерге үш түрлі нұсқа ұсынылады:

• Дүниежүзілік сауда ұйымының (ДСҰ) мөлшерлемесі бойынша: Бұл — ең арзан жол, бірақ көлікті тек Қазақстан аумағында мінуге болады, басқа ЕАЭО елдеріне (мысалы, Ресейге) сатуға тыйым салынады.
• Бірыңғай кедендік тариф (БКТ) бойынша: Бұл нұсқа көліктің ликвидтілігін сақтайды. Мұнда 15% кедендік баж салығы + ҚҚС төленеді.
• Жеке тұлғаларға арналған жеңілдетілген тәртіп: Мұнда көлік құнының 27%-ы көлемінде жиынтық кедендік төлем алынады.

2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда Қосылған құн салығы (ҚҚС) 16%-ға дейін өскені белгілі. Бірақ Мемлекеттік кірістер комитеті өз жауабында әлі де 12% ставкасын көрсеткен.

Мамандар пікірі: Бұл не электромобильдер үшін сақталған арнайы жеңілдік, не мемлекеттік органның ескі үлгілерді (шаблондарды) пайдалануынан кеткен техникалық қателік болуы мүмкін. Сондықтан нақты есептеу кезінде 16%-дық жаңа ставканы ескерген абзал.

Егер сіз жақын арада электромобиль сатып алуды жоспарласаңыз, «нөлдік баж салығы» туралы ұмытуға тура келеді. Жаңа квоталар туралы шешім қашан шығатыны белгісіз. Қазіргі жағдайда электрокарларды заңдастыру құны бұрынғымен салыстырғанда кемі 30%-ға қымбаттады.