Қарашығанақ дауы: Shell Қазақстандағы инвестицияларды уақытша тоқтатты

Shell Қазақстандағы жаңа инвестициялық бастамаларын уақытша тоқтату жөнінде шешім қабылдады. Бұл туралы компанияның бас атқарушы директоры Ваэль Саван мәлімдеді, деп Bloomberg хабарлады.

Компания басшысының айтуынша, Қазақстан тарапынан қозғалған сот талаптары Shell-дің ел экономикасына қосымша қаржы салуға деген қызығушылығын азайтқан. Осыған байланысты компания арбитраждық процестердің түпкілікті нәтижесін күтуді жөн көріп отыр.

Жақында халықаралық арбитраж соты Қарашығанақ жобасына қатысты дауда Қазақстанның ұстанымын қолдаған. Соның нәтижесінде консорциумға қатысушы серіктестер, оның ішінде Shell, Қазақстанға 2–4 млрд АҚШ доллары көлемінде өтемақы төлеуі тиіс. Дегенмен бұл шешімге шағымдану мүмкіндігі әлі де сақталады.

Бұған дейін Қарашығанақ жобасына қатысушылар дауды сотқа жеткізбей шешу мақсатында ішкі нарыққа арналған газ өңдеу зауытын салу туралы ұсыныс жасаған. Алайда тараптар бұл мәселе бойынша ортақ келісімге келе алмаған.

Shell – Қазақстанның мұнай-газ саласындағы ең ірі шетелдік инвесторлардың бірі. Компания елдегі үш негізгі стратегиялық жобаға қатысады. Атап айтқанда, Қашаған жобасындағы Shell-дің үлесі 16,81%-ды құрайды. Бұл – әлемдегі ең күрделі әрі ең қымбат теңіз мұнай жобаларының бірі.

Сондай-ақ Shell Қарашығанақ кен орнын игерумен айналысатын консорциумда 29,25% үлеске ие және италиялық Eni компаниясымен бірге бірлескен оператор саналады. Қазіргі арбитраждық дау дәл осы Қарашығанақ жобасына қатысты болып отыр.

Бұдан бөлек, компания Каспий Құбыр Консорциумы (КҚК/CPC) жобасына 7,4% үлеспен қатысады. Бұл құбыр жүйесі Қазақстан мұнайын Ресейдің Новороссийск порты арқылы әлемдік нарыққа шығаратын негізгі экспорттық бағыт саналады.

Жалпы, Shell 1993 жылдан бері Қазақстан экономикасына 18 млрд АҚШ долларынан астам тікелей инвестиция салған. Осы тұрғыдан алғанда, компанияның инвестицияларды уақытша тоқтату жөніндегі мәлімдемесі елдің мұнай-газ секторындағы ірі жобаларға қатысты тәуекелдерге назар аудартып отыр.