Ибраһим келісімі, Араб бастамасы, Нью-Йорк декларациясы: Газадағы қақтығысты шешуге қандай жолдар ұсынылды?

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев БҰҰ Бас Ассамблеясының 80-ші сессиясында сөйлеген сөзінде Таяу Шығыстағы қақтығыстарды тоқтату үшін халықаралық бейбіт бастамаларды қолдайтынын мәлімдеді. Мемлекет басшысы атап өткендей, Қазақстан Арабтың бейбіт жоспары, Нью-Йорк декларациясы және Ибраһим келісімдері секілді құжаттарды қолдап, олардың маңызына ерекше мән береді.

📌 Арабтың бейбіт жоспары (2002 ж.)
Сауд Арабиясы ұсынған бұл бастама Израиль мен араб мемлекеттері арасындағы қақтығысты тоқтатуды көздейді. Жоспарға сәйкес, Израиль 1967 жылғы шекараларға қайтып, Палестина мемлекетінің тәуелсіздігін мойындаса, араб елдері Израильмен бейбіт қарым-қатынас орнатуға дайын екендерін білдірген.

📌 Нью-Йорк декларациясы (2025 ж.)
2025 жылы Нью-Йоркте өткен БҰҰ халықаралық конференциясында қабылданған бұл декларация Палестина мәселесін бейбіт жолмен шешуге, екі мемлекет қағидатын жүзеге асыруға, қақтығысты тоқтатуға және Газа секторына гуманитарлық көмекті кедергісіз жеткізуге бағытталған. Құжат халықаралық қауымдастықты бейбіт қатар өмір сүруге негізделген шешімге қолдау көрсетуге шақырады .

📌 Ибраһим келісімдері (2020 ж.)
АҚШ-тың араағайындығымен жасалған бұл келісім Біріккен Араб Әмірліктері мен Бахрейннің Израильмен ресми дипломатиялық қатынас орнатуына жол ашты. Кейін оған Судан мен Марокко қосылды. Бұл құжат Таяу Шығыстағы жаңа диалог пен экономикалық ынтымақтастықтың бастамасы болды.

Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, дәл осындай дипломатиялық қадамдар ғана ұзақ жылдарға созылған қақтығыстарды тоқтатуға мүмкіндік береді.

«Егер көшбасшылық пен саяси ерік-жігер болса, бұл құжаттар араздықты ынтымақтастық пен ортақ игілікке айналдыруға болатынын көрсетеді», – деді Президент.