Ғылыми серпіліс: Кетогендік тамақтану Альцгеймер мен Паркинсон дертінің алдын алуға қалай көмектеседі?

Соңғы 15 жылда жүргізілген ғылыми зерттеулер неврология саласындағы диетотерапияның жаңа мүмкіндіктерін айқындады. Translational Neurodegeneration журналында жарияланған деректерге сәйкес, нейродегенеративті патологиялар кезінде ми жасушаларының глюкозаны сіңіру қабілеті төмендеген кезде, кетон денелері олар үшін баламалы энергия көзі ретінде маңызды рөл атқарады.

Әдетте адам ағзасы энергия алу үшін глюкозаны пайдаланады. Алайда Альцгеймер, Паркинсон, Хантингтон аурулары және рассеянды склероз кезінде жүйке жасушалары глюкозаны толыққанды игере алмай, энергия тапшылығына ұшырайды. Майы жоғары және көмірсуы төмен кетогендік диета организмнің метаболизмін өзгертіп, бауырдың май қышқылдарынан ацетоацетат, бета-гидроксибутират және ацетон сияқты кетон денелерін өндіруіне ықпал етеді. Бұл компоненттер ми жасушаларын қорғау және қалпына келтіру процестері үшін қажетті энергияны қамтамасыз етеді.

Кето-диета (кетогендік диета) – бұл көмірсулардың мөлшерін мейлінше азайтып, майларды тұтынуды күрт арттыруға негізделген тамақтану жүйесі.

Оның басты мақсаты – ағзаны «кетоз» деп аталатын ерекше метаболикалық күйге ауыстыру.

Зерттеу барысында кето-диетаның бірқатар оң нәтижелері анықталды:

 Аутофагияны белсендіру: Ағзаның жасушаларды тазарту жүйесін іске қосып, зақымдалған компоненттер мен токсинді белоктардың жиналуын азайтады.

 Қабынуға қарсы әсер: Ішек микробиомасын жақсарта отырып, жүйелі қабыну мен оксидативті стрессті төмендетеді.

 Клиникалық көрсеткіштер: Альцгеймер ауруына шалдыққан науқастардың когнитивті функциялары мен өмір сүру сапасы жақсарған, ал Паркинсон ауруы бар пациенттерде қозғалыс белсенділігі артып, шаршау деңгейі төмендегені байқалған.

Ғалымдар диетаны сақтау барысында кейбір қиындықтар туындауы мүмкін екенін ескертеді. Олардың қатарына «кето-тұмау» деп аталатын бас ауруы, жүрек айну және әлсіздік сияқты жанама әсерлер жатады. Сонымен қатар аталған диетаны ұзақ мерзімді клиникалық тәжірибеде қолданудың қауіпсіздігі мен тиімділігі әлі де қосымша зерттеулерді талап етеді.