Еліміздегі топ-5 банктің бірін грузиялық инвестор сатып алуы мүмкін

Халықаралық қаржы әлемінде үлкен сенсация күтілуде. Акцияларының құны соңғы бес жылда 740 пайызға бір-ақ өсіп, Еуропадағы ең табысты қаржы институтына айналған Bank of Georgia-ның бас компаниясы — Lion Finance Group Plc Орталық Азия нарығын бағындыруға бел буды. Лондон қор биржасындағы беделді FTSE 100 индексіне енетін және нарықтық капитализациясы 7,9 миллиард долларға жеткен бұл бәсекелес енді Қазақстан мен Өзбекстанның ірі банктерін сатып алуды көздеп отыр.

Топтың бас атқарушы директоры Арчил Гачечиладзе Bloomberg агенттігіне берген сұхбатында компанияның жоспарымен бөлісті. Оның айтуынша, грузиялық гигантты уақ-түйек ойыншылар мүлдем қызықтырмайды. Олар тек еліміздегі ең ықпалды, үздік үштікке немесе ең кемі топ-5 қатарына кіретін алып банктерді ғана нысанаға алмақ. Негізгі мақсат — өзінің озық цифрлық экожүйесін ауқымды нарықтарға енгізіп, географиялық шекараны кеңейту. Бұл стратегия бұған дейін Арменияда сәтті жүзеге асқан болатын: 2024 жылы елдегі ең ірі Ameriabank-ты сатып алған топ қазірдің өзінде сол елдегі активтердің үштен біріне иелік етіп отыр.

Осы орайда «Қазақстандағы қай банк грузиялық инвестордың қанжығасына байлануы мүмкін?» деген заңды сұрақ туындайды. 2026 жылғы тамыздағы ресми деректерге сүйенсек, елдегі топ-5 банктің қатарында Halyk Bank (21,5 трлн теңге актив), Kaspi Bank (10,5 трлн теңге), Банк ЦентрКредит (9 трлн теңге), мемлекеттік Отбасы банк (6,1 трлн теңге) және ForteBank (5,5 трлн теңге) бар.

Сарапшылардың назары әсіресе миллиордер Булат Өтемұратовқа тиесілі ForteBank-ке ауып отыр, себебі бұған дейін де бұл қаржы институтын венгриялық OTP Group сатып алуы мүмкін деген сыбыстар шыққан еді. Ал Kaspi Bank пен Банк ЦентрКредит сияқты жекеменшік алыптардың артында Вячеслав Ким, Михаил Ломтадзе және Бахытбек Байсейітов сынды елдегі ең бай бизнесмендер тұр.

JPMorgan сарапшылары Lion Finance Group Plc акцияларын белсенді түрде сатып алуға кеңес беріп, осы онжылдықтың соңына қарай топтың иелігіндегі банктер саны екі еседен астамға көбейеді деп болжайды. Қазақстанның қаржы нарығындағы бұл ықтимал мәміле елдегі банк секторының қайта бөлінісіне және цифрлық бәсекенің жаңа деңгейге көтерілуіне алып келуі әбден мүмкін.