Дәрігерлер жасанды интеллектпен бірлесіп миға операция жасады: ісік сәтті алып тасталды

Ұлыбританияның Лондон университеттік колледжі ауруханасының (UCLH) мамандары медицина тарихында алғаш рет жасанды интеллект (ЖИ) жүйесін нақты уақыт режимінде қолдана отырып, ми ісігін алып тастау бойынша бірегей ота жасады, деп хабарлайды BBC. Бұл революциялық әдіс нейрохирургияның қауіпсіздігі мен тиімділігін арттыруда жаңа дәуірді бастап берді.

Ота Бедфордшир графтығының 48 жастағы тұрғыны, екі баланың әкесі Рис Хиббертке жасалды. Пациентке гипофиз безінің (ми негізіндегі маңызды орган) 11 миллиметрлік қатерсіз ісігі диагнозы қойылған болатын. Ісік көру жүйкелерін қыса бастағандықтан, Хибберт мырзаның көру қабілеті күрт нашарлап, оның толық соқыр болып қалу қаупі туындады.

Бұл аймақтағы оталар жоғары тәуекелмен байланысты, себебі гипофиз миды қанмен қамтамасыз ететін негізгі ұйқы артерияларына және көру жүйкелеріне өте жақын орналасқан. Ісікті толық алып тастамау немесе маңызды қан тамырларын зақымдау ықтималдығы жоғары болды.

Ота кезінде дәрігерлер эндоскопты (кішкентай камерасы бар жіңішке түтік) мұрын қуысы арқылы ми негізіне енгізді. Бұл процесте арнайы әзірленген ЖИ жүйесі эндоскоптан түсетін бейне және жазбаны нақты уақыт режимінде талдап отырды.

Операция бөлмесіндегі екінші экранда ЖИ мидың анатомиялық құрылымын, жасырын жатқан маңызды қан тамырлары мен жүйкелердің орналасқан жерін дәл белгілеп, хирургтерге ісікті қай бағыттан алу қауіпсіз екенін көрсетті. Бұл технологияны мамандар «хирургтерге арналған ChatGPT» немесе бет-әлпетті тану технологиясының анатомиялық баламасы деп атады.

Жүйе хирургтердің өмірінде көргенінен де көп, жүздеген күрделі оталардың видеожазбалары негізінде оқытылған. Ол тәжірибелі сарапшының «екінші көзі» ретінде әрекет етіп, операцияның дәлдігін максималды деңгейге жеткізді.

Ота сәтті өтті. Дәрігерлер ЖИ-дің көмегімен ісіктің негізгі бөлігін маңызды құрылымдарды зақымдамай алып тастады.

«Отадан кейін көзімді ашқанда, көру қабілетімнің бірден қалпына келгенін сездім. Бұрынғыдай 360 градустық көру аумағы қайта оралғандай болды. Мені мазалаған шаршау мен бастың айналуы толығымен жойылды. Бұл технология маған өмірімді қайтарып берді», - деді Рис Хибберт.

Ұлыбританияның Денсаулық сақтау саласындағы инновациялар министрі Джеймс Фрит бұл отаны мемлекет қаржыландыратын зерттеулердің үлкен жетістігі деп атап, ЖИ-ді медицинада тиісті қауіпсіздік шараларын сақтай отырып, кеңінен қолданудың маңыздылығын атап өтті.