Аяз күшейді: кімдерге қашықтан жұмыс, ақылы үзіліс және қысқартылған жұмыс күні қарастырылған

Еліміздің бірқатар өңірінде ауа температурасы күрт төмендеп, синоптиктер кей жерлерде аяз –38 градусқа дейін жетуі мүмкін екенін ескертті. Осыған байланысты ашық ауада еңбек ететін азаматтардың қауіпсіздігі мәселесі өзекті болып отыр.

Заңгер, құқықтану ғылымдарының кандидаты, ассоциативті профессор Рустам Ахметов informburo.kz-ке қолданыстағы еңбек заңнамасы қызметкерлерді қолдаудың бірқатар тетігін қарастыратынын айтты.

Қашықтан жұмыс істеу мүмкіндігі

Маманның сөзінше, тараптардың келісімімен немесе жұмыс берушінің актісі негізінде қолайсыз ауа райы кезінде қызметкерлерді қашықтан жұмыс форматына көшіруге болады. Мұндай мамандықтардың тізімі бірыңғай кәсіптер анықтамалығында бар.

Бұл норма кеңсе қызметкерлеріне де қатысты, алайда ол үшін жұмыс берушінің ресми шешімі және қызметкердің жазбаша келісімі қажет. Төтенше жағдай, карантин немесе өмірге қауіп төндіретін ахуал кезінде мұндай шешім қосымша келісімсіз де қабылдануы мүмкін.

Арнайы үзілістер қарастырылған

Қашықтан жұмыс істеуге мүмкіндігі жоқ қызметкерлер үшін Еңбек кодексінің 82-бабына сәйкес арнайы үзілістер қарастырылған. Бұл үзілістер жұмыс уақытына есептеледі.

Мұндай санатқа қоймада, ашық нысандарда, суықта жұмыс істейтін коммуналдық қызметкерлер, пошта қызметкерлері, курьерлер, көлік және логистика саласының мамандары жатады. Үзілістер суықта – жылыну, ыстықта – салқындау үшін беріледі.

Арнайы киім мен қауіпсіздік

Жұмыс беруші қызметкерлерді ауа райына сай арнайы киіммен және қауіпсіз еңбекке қажетті құрал-жабдықпен қамтамасыз етуге міндетті. Инвентарь да еңбек жағдайына сәйкес болуы тиіс.

Жұмыс уақытын қысқарту және бас тарту құқығы

Егер ұжымдық шартта көзделсе, қызметкер қатты аяз кезінде жұмыс уақытын қысқартуды сұрай алады. Ал егер басшылық қауіпті ауа райында жұмысқа шығуды талап етсе, қызметкер денсаулығы мен өміріне қатер бар екенін көрсетіп, жазбаша түрде бас тартуға құқылы.

Мұндай бас тарту тәртіптік жазаға жатпайды. Қауіпті жағдайды метеоқызмет, төтенше жағдайлар органдары растаған жағдайда, қызметкерге «жұмысқа шықпады» деген негізбен жаза қолданылмайды. Даулы жағдайда еңбек инспекциясына жүгінуге болады.

Жұмыс берушінің жауапкершілігі

Заңгердің айтуынша, жұмыс орнында үсік шалу секілді жарақат өндірістік жарақат ретінде танылуы мүмкін. Бұл жағдайда толық жауапкершілік жұмыс берушіге жүктеледі. Санкция көлемі келтірілген зиянға байланысты айыппұлдан бастап қылмыстық жауапкершілікке дейін баруы мүмкін.

ТЖМ ұсынымдары

Қатты аяз кезінде мамандар мына кеңестерді сақтауға шақырады:

• суықта темекі тартпаңыз: қан айналымын төмендетеді;

• кең әрі жылы киім киіңіз, сырт киім су өткізбейтін болсын;

• бас киім, қолғап, шарфсыз далаға шықпаңыз;

• желді күні ашық теріні қорғайтын крем жағыңыз;

• үсе бастасаңыз, дереу жылы жерге кіріңіз;

• жел кезінде үсу қаупі жоғары екенін ұмытпаңыз;

• қосымша қолғап, шұлық және ыстық шайы бар термос алып жүрген жөн.

Мамандар қазақстандықтарды өз құқықтарын білуге және қауіпті жағдайда қауіпсіздік талаптарының сақталуын талап етуге шақырады.