$ 464.02 € 536.18 ₽ 5.54

Арықтаудың кең тараған тәсілі денсаулыққа қауіпті болуы мүмкін: Ғалымдар дабыл қақты

Редакция
17 тамыз 2026, 12:15
Арықтаудың кең тараған тәсілі денсаулыққа қауіпті болуы мүмкін: Ғалымдар дабыл қақты Сурет авторы: ашық дереккөз

Соңғы жылдары салмақ тастаудың және ағзаны жасартудың «алтын кілтіне» айналған интервалды ашығу (диетаның тамақтану уақытын шектейтін түрі) төңірегіндегі дау өршіп тұр. Әлеуметтік желідегі блогерлер бұл әдісті арықтаудың, рактың алдын алудың және өмірді ұзартудың жалғыз жолы ретінде насихаттайды. Бірақ соңғы ғылыми зерттеулер бұл уәделердің тым асыра бағаланғанын көрсетіп отыр.

Ходжонс Хопкинс университетінің неврологы Марк Матсон мен басқа да зерттеушілер ашығу кезінде ағзадағы метаболизм қантты жағудан майды жағуға ауысатынын, соның арқасында жасушалар тазарып, жаңаратынын (аутофагия) дәлелдеген еді. Алайда ғалымдар бұл «ғажайып нәтижелердің» басым бөлігі адамдарда емес, зертханалық тышқандарда ғана байқалғанын ескертеді. Генетикалық жағынан бірдей және тамағы қатаң бақыланатын кеміргіштер үшін бұл тәсіл тиімді болғанымен, адам организмінде дәл ондай дүркіреген нәтиже бере қоймаған.

Иллинойс университетінің тамақтану саласы бойынша профессоры Криста Варадидің айтуынша, интервалды ашығу адамдарға стандартты калория шектеу диетасымен бірдей ғана (шамамен 5% салмақ тастау) әсер береді. Сонымен қатар ашығудың тым қатал түрлері ағзадағы бұлшықет массасын азайтып, керісінше зат алмасуды бұзуы мүмкін. Тіпті кейбір соңғы зерттеулер бұл әдістің жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупін арттыратынын меңзейді.

Диетологтардың айтуынша, зерттеулердің әртүрлі болып шығуына басты себеп – адамдардың күнделікті не жеп-ішетінін дәл бақылаудың мүмкін еместігі. Тәжірибеге қатысушылардың 30%-дан астамы жеген калориясын жасырады немесе ұмытып кетеді. Сондықтан ғалымдар қазір арнайы смарт-шанышқылар, тіске тағылатын датчиктер мен биологиялық маркерлер арқылы адамдардың тамақтануын дәл өлшейтін жаңа технологияларды сынақтан өткізіп жатыр.

Қорытындылай келе, интервалды ашығу - сиқырлы ем емес. Ол салмақ тастаудың көптеген қарапайым әдістерінің бірі ғана, ал оны емдік панацея ретінде көру әлі ерте.

Соңғы жаңалықтар