Әлеуметтік желідегі репосттар үшін айыппұл салынуы мүмкін

Қазақстанда әлеуметтік желілердегі жазбалар ғана емес, енді репосттар үшін де жауапкершілік енгізілуі ықтимал. Тиісті түзетулерді қамтитын «Құқық бұзушылықтардың профилактикасы туралы» заң жобасы 15 қазанда Мәжілістің пленарлық отырысында мақұлданды.

Қолданыстағы заңнамаға сәйкес, әлеуметтік желілерде қорлау, жала жабу немесе араздық тудыратын жазбалар үшін 200 айлық есептік көрсеткішке дейін (2025 жылы бұл шамамен 786 400 теңге) айыппұл салынуы мүмкін. Енді мұндай шаралар тек авторларға ғана емес, заңсыз контентті бөліскен қолданушыларға – яғни репост жасағандарға да қолданылмақ.

Қандай контент заңсыз саналады?

«Свидетель» Telegram-арнасының хабарлауынша, «құқыққа қайшы контент» ұғымы бұған дейін қабылданған «Интернет-платформалар және интернет-жарнама туралы» заңда анықталған (14-бап, 1-тармақ). Оған мыналар кіреді:

• – конституциялық құрылысты бұзуға шақыру;

• – экстремистік және террористік қызметті насихаттау;

• – қатыгездік пен зорлық-зомбылықты дәріптеу;

• – есірткі заттарын насихаттау және өзге де ұқсас мазмұн.

Ішкі істер органдары немесе уәкілетті ведомство заңсыз деп күдіктелген материалды анықтаған жағдайда, ол бірден шешім қабылдамайды. Алдымен материал сараптамаға жіберіледі.

Сарапшы контенттің заңға қайшы белгілер бар-жоғын тексереді, ал соңғы шешімді тек сот шығарады. Яғни, әкімшілік жаза тек сот шешімімен ғана тағайындалуы мүмкін.

Тәуекелдер мен даулы тұстар

Сарапшылардың пікірінше, «құқыққа қайшы контент» ұғымы тым жалпылама әрі нақты емес, бұл өз кезегінде әртүрлі түсіндіруге жол ашуы мүмкін.

«Бұл шектеулер расымен қауіпті контентке ғана емес, даулы немесе қоғамда танымал емес пікірлерге де қолданылып кету қаупі бар. Сондықтан сараптама мен сот процесінің ашықтығы өте маңызды», – деп жазады дереккөз.