$ 491.88 € 585.83 ₽ 6.36

Алаяқтармен қалжыңдасу неге қауіпті: мамандар ескерту жасады

Абдрахманов Мағжан
10 ақпан 2026, 10:11
Алаяқтармен қалжыңдасу неге қауіпті: мамандар ескерту жасады Сурет авторы: freepik

Телефон арқылы хабарласатын алаяқтармен сөйлесу немесе олармен қалжыңдасу қауіпті болуы мүмкін. Бұл туралы FinGramota мамандары ескертті.

Сарапшылардың айтуынша, алаяқтар көбіне банк жүйесін емес, адамның өзін «бұзуға» тырысады. Алғашқы қоңырау кезінде олар барлау жүргізіп, адамның қысымға қалай жауап беретінін, шешімді қаншалықты тез қабылдайтынын, «банк», «полиция», «қарыз», «несие» сияқты сөздерден қорқатынын не қорықпайтынын аңғарады.

Мамандардың түсіндіруінше, алаяқтар үшін жауаптың мазмұны емес, адамның сөйлесуге келісуі маңызды. Егер адам тұтқаны қоя салмаса, бұл байланыс орнады деген белгі. Мұндай нөмірмен кейін де «жұмыс істеуге» болады деп есептейді қылмыскерлер.

Кей жағдайда алаяқтарға телефон нөмірінің белсенді екенін, адамның интернет-банкинг қолданатынын және жанында сөйлесуге кедергі келтіретін ешкім жоқ екенін анықтау жеткілікті. Келесі қоңырауда олар өздерін банк қызметкері, қауіпсіздік маманы немесе таныс адам ретінде таныстырып, бұрынғы әңгімеге сүйене отырып, сенімдірек сөйлейді.

Сондай-ақ алаяқтар шағын сомаларды әдейі шешіп алуы мүмкін. Мысалы, 300 немесе 1000 теңге көлеміндегі төлемдер – адамның реакциясын тексеру амалы. Негізгі мақсат  – адамның оны байқап, әрекет ете ме, әлде «ұсақ-түйек» деп мән бермей қоя ма, соны анықтау. Егер адам үндемесе, кейін қайталанған шешімдер, жасырын жазылымдар немесе жалған «қайтарымдар» арқылы ірі алаяқтық жасалуы мүмкін.

Бұдан бөлек, алаяқтар адамның дауысын жазып алып, оны басқа қылмыстық схемаларда, соның ішінде туыстарына қоңырау шалу үшін пайдалануы ықтимал.

Осыған байланысты мамандар күмәнді қоңыраулар кезінде:
– әңгімені бірден тоқтатуға;
– банкке ресми нөмір арқылы өзіңіз қайта хабарласуға;
– күдік туса, картаны дереу бұғаттауға;
– барлық операция мен хабарламаны мұқият тексеруге;
– мұндай жағдайларды жақындарыңызбен талқылауға кеңес береді.

Соңғы жаңалықтар