98 яхта мен 264 жеке ұшақ: Қазақстанның ең дәулетті адамдары «байлық салығын» қалай төлейді?

2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда жаңа Салық кодексі аясында халық арасында «байлық салығы» деп аталып кеткен жаңа нормалар ресми түрде күшіне енді. Бұл реформаның басты мақсаты - салық жүйесін әділетті ету, яғни «Гранта» мінген қарапайым тұрғын мен элиталық джет иесінің бюджетке қосатын үлесін екі түрлі деңгейге шығару. Жаңа ережеге сәйкес, құны 103 млн теңгеден асатын су және әуе көліктеріне 10 пайыздық акциз салынады. Ресми мәліметтерге сүйенсек, қазіргі уақытта елімізде жеке тұлғалардың атына 264 әуе кемесі мен 98 яхта тіркелген, деп хабарлайды  Inbusiness.kz.

Сән-салтанат нысандарының тізімі тек көліктермен шектелмейді; оған құны 450 млн теңгеден асатын жылжымайтын мүліктер, элиталық алкоголь мен қымбат темекі өнімдері де енді. Мысалы, бұдан былай бір данасы 10 мың теңгеден асатын сигаралар мен құны 500 мың теңгеден жоғары премиум ішімдіктер де «салтанат нысаны» ретінде салыққа тартылады.

Салық органдарының дерегінше, елімізге бұған дейін де бір бөтелкесі 6 млн теңге тұратын шотланд вискиі, 4 млн теңгелік коньяк және бір данасы 143 мың теңге болатын кубалық сигаралар сияқты рекордтық бағадағы тауарлар әкелінген болатын.

Жылжымайтын мүлікке келетін болсақ, егер азаматтың атындағы барлық пәтерлер мен үйлердің жиынтық құны 450 млн теңгеден асса, ол жоғары мөлшерлемемен салық төлеуге міндетті. Мұндай жағдайда ең төменгі жылдық салық мөлшері шамамен 3 млн теңгеден басталады. Алайда Мемлекеттік кірістер комитеті бюджетке түсетін пайданы нақты болжауға әлі ерте екенін айтады. Бұған екі негізгі себеп бар: біріншіден, акциздер тауарды сатып алған кезде ғана бір рет төленсе, екіншіден, жылжымайтын мүлік бойынша жоғарылатылған салықты қазақстандықтар алғаш рет тек 2027 жылы ғана төлей бастайды.