856 миллиард теңге: ШҚО-да кәсіпкерлік белсенділік жоғары даму қарқынын көрсетіп отыр

Шығыс Қазақстан облысында шағын және орта кәсіпкерлік саласы қарқынды дамып, аймақ экономикасындағы позициясын айтарлықтай нығайтты. Өңірлік Кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасының мәліметінше, өткен жылдың 9 айының қорытындысы бойынша ШОБ-тың аймақ экономикасындағы үлесі 24%-дан асып, 856 миллиард теңгеге жетті, деп хабарлайды altainews.kz.

2026 жылдың бірінші тоқсанындағы көрсеткіш бойынша облыста 59 мыңға жуық кәсіпкерлік субъектісі белсенді жұмыс істеп жатыр. Сондай-ақ, бұл салаға тартылған инвестиция көлемі 130 миллиард теңгеден асты. Бүгінде ШОБ саласы өңірдегі 157 мың тұрғынды тұрақты жұмыс орнымен қамтамасыз етіп отыр.

Аймақ кәсіпкерлері үшін үлкен жеңілдік жасалмақ. Осы жылдың соңына дейін Өскемен қаласында бірегей Кәсіпкерлерді қолдау орталығы ашылады. ШҚО Кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы басшысының орынбасары Арман Есентаевтың мәлімдеуінше, қазіргі уақытта мемлекеттік қолдау операторларының қаланың әр шетінде орналасуы бизнес өкілдеріне айтарлықтай қиындық тудырып отыр.

Жаңа хаб бұл мәселені түбегейлі шешпек. Бір алаңда «Атамекен» ҰКП, «Ертіс» ӘКК, «Даму» қоры, сондай-ақ кәсіпкерлік, ауыл шаруашылығы, жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармаларының өкілдері қызмет көрсетеді. Қазіргі уақытта хаб үшін ғимарат таңдалып, мемлекеттік көмек алуды жеңілдететін бірегей алгоритм әзірленуде.

Шығыс Қазақстанда ауыл кәсіпкерлігін дамыту стратегиялық басымдыққа ие. Бұл бағыттағы негізгі құрал – «Ауыл аманаты» бағдарламасы. Өткен жылы бұл жоба аясында 1,5 миллиард теңгеге 115 бастама қаржыландырылса, оның 70%-дан астамы туризм, қызмет көрсету және ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу салаларына бағытталған.

2026 жылдың 29 сәуіріндегі жағдай бойынша бағдарлама аясында 882 миллион теңгенің 48 өтінімі мақұлданды. Биыл «Ауыл аманаты» бағдарламасына 4,5 миллиард теңге қарастырылған. Бұл қаражат тағы 245 жаңа жобаны іске қосып, 370 қосымша жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді.

«Атамекен» ҰКП ұйымдастырған республикалық тур аясында Өскеменде бизнесті ауқымдыру және франчайзинг үлгілерін енгізу бойынша ірі кәсіпкерлер кездесуі өтті. ШҚО Кәсіпкерлер палатасының директоры Қайрат Мамырбаев атап өткендей, қазіргі таңда кәсіпкерлер үшін бизнесті бастау емес, оны жүйелі түрде өсіру басты мәселеге айналған.

Сонымен қатар ШҚО бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің (МКД) мамандары заңды тұлғалардың банкроттық рәсімдеріне қатысты маңызды ескерту жасады. МКД басқарма басшысы Сайран Уәлибекова кәсіпкерлерге жалған немесе қарыздан құтылу мақсатында әдейі жасалған банкроттық үшін қатаң санкциялар қарастырылғанын ескертті. Егер активтерді заңсыз шығару немесе тиімсіз мәмілелер жасау фактілері анықталса, компания жетекшілері банкроттық рәсімі аяқталғаннан кейін де өздерінің жеке мүлкімен және қаражатымен (субсидиарлық жауапкершілік) қарызды өтеуге міндеттеледі.

Ұлан ауданында «Ауыл аманаты» бағдарламасы бойынша несие алып, пельмен цехы мен ірімшік қайнату өндірісін ашқан кәсіпкерлер үшін маңызды шешім қабылданды. Аудандық прокуратура жанындағы Кәсіпкерлердің құқығын қорғау кеңесінде санитарлық-қорғау аймағын (СҚА) рәсімдеу талаптары талқыланды.

Санитарлық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының басшысы Мәдина Шәкерованың мәлімдеуінше, тәулігіне 0,3 тоннаға дейін өнім шығаратын шағын қуатты нысандар үшін санитарлық-қорғау аймағын рәсімдеу талап етілмейді. Бұл шешім шағын цехтарды артық шығындар мен ұзақ құжат рәсімдеу процестерінен босатып, ауылдық жерде бизнесті дамытуды едәуір жеңілдетпек.