Депутат Қазақстанның жетекші жоғары оқу орындарына Назарбаев Университетімен тең мәртебе беруді ұсынды

Қазақстанның жоғары білім жүйесінде үлкен «төңкеріс» болуы мүмкін. Сенатор Ғалиасқар Сарыбаев еліміздің жетекші жоғары оқу орындарына Назарбаев Университетіне (NU) ғана тиесілі ерекше мәртебені беруді ұсынды. Депутаттың пікірінше, қазіргі басқару моделі университеттердің «қолын байлап», дамуын тежеп отыр.

Сенатор Сарыбаев білім беру нарығындағы «әділетсіздікті» ашық айтты. Бүгінде Назарбаев Университеті кеңейтілген автономияға ие болып, шешімдерді жедел қабылдаса, өзге ұлттық зерттеу университеттері әлі де бюрократия мен ескі әкімшілік жүйенің құрсауында қалып отыр.

«Қолданыстағы модель университеттердің инвестиция тартуына, халықаралық ынтымақтастықты дамытуына және ғылыми жобаларды коммерцияландыруына кедергі келтіреді», - деп атап өтті сенатор.

Депутат тек мәртебе беріп қана қоймай, жүйені түбегейлі өзгертетін 7 қадамды ұсынды:

1. Заңдық трансформация: Ұлттық зерттеу университеттеріне NU-мен тең деңгейдегі дербестік беру.

2. Қаржылық тәуелсіздік: Эндаумент-фондтарды (қайырымдылық қорлары) дамыту және сатып алудың арнайы режимін енгізу.

3. Бюрократиядан арылу: Басқару кеңестерінің жұмысын күшейтіп, кадрлық және қаржылық шешімдерді оқу орнының өзіне қалдыру.

4. Ғылымнан ақша табу: Ғалымдардың өз жобаларын бизнеске айналдыруына жағдай жасау.

Сарыбаевтың айтуынша, қазіргі университеттер жай ғана оқу орны емес, экономикалық өсімнің драйверіне айналуы тиіс. Егер еліміздің жетекші ЖОО-лары еркіндік алса, олар әлемдік технологиялық өзгерістерге тез бейімделіп, халықаралық рейтингтерде Назарбаев Университетімен бәсекелесе алады.

Бұл бастама қолдау тапса, Қазақстандағы білім беру сапасы мүлдем жаңа деңгейге көтеріліп, «элиталық» білім берудің шекарасы кеңеймек.